Yaşamak Nefes Almaktır...

sansür

2010-01-23T12:49:00.000+02:00

küfür etmek istenip de ortamın tam müsait olmaması nedeniyle sıkıntı yaşanan durumlarda, asıl aksiyonu belirten eylemi söylememe tekniği uygulanır. örneğin: "hay ben senin gelmişini, geçmişini" gibi.

bu tekniğin bazı şarkı sözlerinde de uygulandığını farkettim. üstelik küfür müfür yok ortada. örneğin yıldız tilbe'nin şu şarkısı:

"ben senin var ya lafınla şekil alamam
ben senin var ya halini yadırgayamam
sen benim var ya tırnağıma makas bile
sen benim var ya e ne söylesem nafile"

"tırnağıma makas bile olamazsın" cümlesi "tırnağıma makas bile" şeklinde kesilmiş.

bu tekniği yıllar önce çılgın sedat da kullanmıştı. sayın sedat "delikanlı gibi" de şöyle diyordu:

"sen beni ataköyde bir kata
tarabyada bir yata
bir de beş para etmez bir cep telefonuna ulan.."

bu yaklaşım "o kadar sinirli ve kırgınım ki cümlemi tamamlayamıyorum bile" tarzı bir anlam katıyor sözlere. tabii dinleyici cümleyi kendi beyninde tamamlamak zorunda kalıyor. böylelikle katılımcı dinleyicilik geliştirilmiş oluyor. dinleyiciye ve dinleyicinin beynine saygı gösteriliyor yani bir neviiii.

yine navice

2009-12-24T20:48:00.003+02:00

Navice araştırmalarım devam ediyor.

Pandora halkı başları sıkıştığında ne diyor? "eywa".
Biz başımız sıkıştığında ne deriz? "eyvah". ya...

Neytiri de zeytin'den geliyor gibi. Bir zeytinsilik vardı gerçekten de kızda.

navice

2009-12-22T20:40:00.004+02:00

Avatar'a gittim geçen. Na'viceyle Türkçe arasında enteresan bağlantılar gözlemledim.

Irkın adı olan navi besbelli ki Türkçe mavi'den geliyor. Çünkü adamlar resmen mavi.

Uçan yaratık ikran İran'dan geliyor gibi.

Toruk da Türk olabilir (ya da yörük). Toruk Macto, yani "Türk'ü süren" kim peki? Amerikalı jake sully... Enteresan bir bağlantı.

Navi halkının memleketinin adı pandora da resmen güzel ilçemiz bandırma'dan aparılmış.

yeni romancı

2009-11-11T00:21:00.002+02:00

bugün elime bir roman taslağı geçti. aktarıyorum:

"aylardan 15 aralıktı. hava çok ama çok soğuktu, anlatamam yani o derece. ama aytuğ hiç üşümüyordu. aşk ateşi sarmıştı belki bünyesini. aytuğ genç bir erkek. ya öyle tatlı ki anlatamam. bi kere çok sempatik bi insan. hava artık kararmıştı. aytuğ kaybolmuştu. sokaklar öyle karışıktı ki anlatamam. ya hani tam çözdüm derken iyice karışır ya bazı şeyler, arap çorman olur. öyleydi sokaklar. başına gelecek olaylardan habersiz ilerliyordu sokaklarda. birden önüne bir kedi atladı. kedi siyah renkliydi. ama beyazları da vardı, nasıl anlatsam, puantiyeli gibi. kedininin başını okşadıktan sonra bir başka sokağa girdi. karşısına birden bir kız çıktı. kız öyle güzel ki anlatamam. anlatamıyorum. anlatamadım. anlatamayacağım. pardon..."

ana habey

2009-11-10T00:10:00.000+02:00

- iyi akşamlar sayın seyirciler, ana haber bültenimize hoşgeldiniz.

(spiker açı değiştirir)

- sayın seyirciler bugün öyle pis şeyler oldu ki, inanın dilim varmıyor söylemeye. o yüzden iyi akşamlar diyerek bülteni noktalıyorum.

bozuk saat

2009-11-03T23:05:00.000+02:00

- iyi günler saatim bozuldu, hemen tamir edebilir misiniz? çok acil.
- tabii, verin bi bakalım.
- şimdiye kadar tıkır tıkır çalışıyordu, birden bozuldu.
- öyle olur genelde.
- tam 3 saat 43 dakika 12 saniyedir çalışmıyor. aksadı bütün işler..
- pardon?
- 3 saat 43 dakika 17 saniyedir çalışmıyor diyorum.
- nası yani?
- yani saat 11:47:23'ten beri çalışmıyor, toplam 223 dakika 23 saniyedir yani.
- beyfendi siz saati biliyorsunuz zaten.
- evet, 15:30:51
- o zaman neden bu kadar acele ediyorsunuz ki?
- çok yoruldum çünkü. 55 ... 56 ... 57 ... 58 ... 59 ... 31

hakkı dede

2009-09-27T01:04:00.000+03:00

hakkı devrim'i gördüm geçen. vodafone reklamlarına çıkıyor. "efenim vodafone dünyanın en büyük operatörü" falan diyor. sanırım bir ürünün reklamlarında oynayan ilk gazeteci kendisi. tebrikler hakkı dede.

rakı şöyle bir hatırlatmada bulundu: "uğur dündar da tavuk reklamlarına çıkmıştı, 'tavuk yiyin ben yiyiyorum çok güzel..' diyerek"

ben de hatırladım şimdi uğur dündar'lı tavuk reklamını. ama bir markanın reklamını yapmakla bir sektörün reklamını yapmak farklı tabii. tavuğun reklamını ben de gönül rahatlığıyla yaparım her platformda.

bakanel'den de şöyle bir mesaj geldi: ayşe arman'lı bonus kart reklamı, haşmet babaoğlu'nun şeker küpleriyle konuştuğu çay/şeker reklamı.

bun reklamları mutlaka görmüşümdür, ama hatırlamıyorum bile. hakkı dedenin reklamlara çıkmasını garipsemem de 4-5 günümü almıştı. belki de onları köşe yazarı olarak görmediğimiz için garipsenmiyor du durum.

uykusuz

2009-09-26T01:52:00.000+03:00

- iyi günler, uykusuz var mı?
- hı hı, biraz.
- biraz??
- gözlerimden anladın di mi?
- eöö, neyse ben almayayım en iyisi.
- ben de alamadım. sahurdan sonra bi gıdım bile girmedi.
- ???
- sağa dön yok, sola dön yok. sabahı etmişim öyle.
- haa.. uykunuzu alamadınız, uykunuz var yani.
- evet, biraz.
- ama ben uykunuzu sormamıştım, uykusuz var mı dediydim. dergi.
- verdim ya evladım.
- aa evet, vermişsiniz!
- başka bi şey var mıydı?
- başka bi şey yok. yok da, madem doğru anladınız neden "uykunuz var mı" diye anlamış gibi cevap verdiniz ki?
- hiç halimi hatırımı soran yok, iki çift laf ediyim demiştim.
- böyle yöntemlerle olmaz ki ama amca, sadece kendinizi kandırmış olursunuz.
- o da bişeydir.
- bu arada, bu dergi yeni değil!
- nasıl değil. yepyeni daha. gıcır gıcır bak.
- ama amca 15 kasım 2007 sayısı bu. 2 senelik nerdeyse.
- dergiciler...
- yeni sayı yok mu?
- olmaz mı evladım? 35lik yeter mi?
- allam. yeni rakı değil amca yeni sayı diyorum.
- istersen 70lik de açarım. ha, ister misin?
- hem sen oruçlu değil miydin amca? rakı mı içicen şimdi?!
- oruçluyum evladım, sen içersin diye. hem de dertleşiriz biraz. şalgam mı, su mu?

düşebilin!

2009-09-08T21:54:00.000+03:00

yüksekçe bir duvara çıkıp orada koşmaya başlayan yaramaz çocuğuna, kıbrıslı bir annenin telaşla söylediği söz bu. "düşebilin", yani "düşebilirsin". türkiye'de bu durumlarda "düşersin" ya da "düşeceksin" denilir genelde. şöyle bir düşününce kıbrıslı annelerin yaklaşımın daha doğru olduğunu anladım. zira "düşeceksin" uyarısını duyup da düşmediğini gören bir çocuk, "demek ki annem bazen sallıyor, düşeceksin dedi ama düşmedim" şeklinde düşünüp annesinin daha sonra yapacağı uyarılara uygulayacağı kaal seviyesinde indirime gidebilir. oysa "düşebilin" uyarısıyla karşılaşan çocuk, "düşmedim ama düşebilirdim de" şeklinde düşünüp kaal kalibrasyonunu buna göre yapar. gerçi çocuk dediğin genelde hiçbir şey dinlemeyen bir canlı türü. ama çabayı takdir etmek lazım.

uyku kaçırma

2009-02-21T01:20:00.000+02:00

bugün şunu gördüm ki, uyku kaçırmanın en iyi yolu uyumakmış. şöyle 10 saat falan.

2009-02-21T00:59:00.001+02:00

- vay! naber ya?
- n'olsun eyco'cum. fas seyahatinden yeni döndüm. orada son kitabımı bitirdim. dün sting aradı, son oyunumun galasında ayaküstü bir bestemi dinletmiştim, çok beğenmiş onu istiyor. ha bu arada eşim ikinci çocuğumuza hamile. bu sefer kız olacak. kimseye söyleme ama dün scientific american'dan gelen hanıma verdiğim röportajda az daha kaçırıyorum ağzımdan. ee sen neler yapıyorsun bakalım görmeyeli?
- kıllarımı uzatıyorum.
- kıllarını mı? ama bu bir şey yapmak sayılmaz ki, zaten uzuyorlar istemesen de.
- evet, zaten...

nice yıllar...

2009-02-01T20:27:00.002+02:00

Sahne 1:
Üzgün görünüyordu ve biraz da öfkeliydi hatta. Sert direksiyon hareketlerinden anlıyorduk bunu. Derken ön yolcu koltuğuna koyduğu telefonu "mesajınız var" anlamına gelen sesi çıkarttı. Heyecanla telefona uzandı.

Sahne 2:
Uzanmış yatıyordu. Kanlar içindeydi. Arabanın ön camından çıkmıştı. Ölmüştü. Çevresine toplaştılar. Birisi elindeki telefonu aldı. Gelen mesaja baktı:

"Doğum gününüzü kutlar, birlikte çalışacağımız nice yıllar dileriz. Zartbank"

dizi beğeniciliği

2009-01-17T18:04:00.002+02:00

Filmler ve dizilerin imdb puanlarını incelerken enteresan bir nokta nazarlı dikkatimi şeyetti. Dizilerin puanları filmlere göre çok yüksek oluyor. Şu an 9.0'ı geçmiş sadece 3 adet film var. Oysa puanı 9.0'dan büyük bir sürü dizi var. Peki neden?

a) "Diziler filmlerden daha güzel"
Bunun pek doğru olduğunu sanmıyorum. Dizileri de insanlar yazıp çekip oynuyor, filmleri de. Üstelik filmlerin maliyetleri dizilere göre çok daha yüksek genel olarak. Filmlere o kadar para harcanıyor ama yine de diziler kadar oy alamıyorlar.

b) "Filmler para verilip izleniyor, dizilerse bedava. Filmden beklediği verimi alamayıp parasının boşa gittiğini düşünen izleyici basıyor düşük notu."
Bu olabilir. Gerçi filmler de bedava izlenebiliyor, ama neticede ortalama alındığında filmleri parayla izleyenlerin sayısı dizileri parayla izleyenlerin sayısından her zaman daha yüksek.

c) "Diziler evde izleniyor, filmler sinemada. Evde insan daha rahat. Sinemada kısıtlısın"
Bu da fena durmayan bir seçenek. "Salonda sinema izlemenin daha keyifli olduğu söylenir durur gerçi ama insanların evleri gibisileri yok neticede. Sinemadaki koltuklar rahatsızsa; yahut sağında, solundakiler rahatsız edici sesler ve hareketler yapıyorsa buna uyuz olup filmden gereken keyfi almayabilirsin.

d) "Diziler beğenilmezse devamları izlenmiyor, filmler ise bir kullanımlık"
Bu yüzden dizileri ilk bölümlerini beğenmiş kişiler takip ediyorlar, beğenmeyenler eleniyor. Oylar da bu yüzden yükseliyor. Diziler bu süreklilik arzeden yapıları gereği kendi fanlarını oluşturuyorlar.

e) "Dizilerde filmlere göre çok daha fazla oyuncu yer alıyor, bu yüzden bir dizideki oyuncuların eş dost çevresi, film oyuncularına göre daha büyük. e eşt dost fazla olunca oy da artıyor hacı"
Fantastik bir seçenek ama olmayacak iş değil.

şoför yavaş

2009-01-17T02:26:00.001+02:00

Ülkemizde standart trafik levhalarının dışında el yapımı levhalar da oluyor. Mesela geçen "şoför yavaş" diye bir levha gördüm. Kime yavaş denildiğinin özellikle belirtilmesi, sadece "yavaş" denilip geçilmemesi enteresan. Sanırım levha el yapımı olduğu için yayaların da hiç gerek yokken üzerlerine alınabilecekleri düşünülmüş, şoförlere denildiği o yüzden belirtilmiş. Fakat ne kadar yavaş olunmasının beklendiği belirtilmediği için bence eksik bir levha çalışması. Kimisine göre 80 yavaş, kimisine göre 10. bu yüzden puanım 3.

bünyamin

2009-01-14T22:46:00.000+02:00

oscar'larda "en kötü son" dalı olsa, eminim benjamin button başa güreşir. son sahnesinde hikayede geçen karakterler bir iki saniye gösteriliyor ve her karakterde o karakterin filmde öne çıkan ve haliyle zaten bilinen bir özelliği söyleniyor: "bazılarının müzik kulağı vardır", "bazıları sanatçıdır", "bazıları annedir", "bazıları dans eder"... gibi. hiçbir şey anlamadım ben bu sondan. evet, dünyada çok çeşit insan var. bazılarımız kasap, bazılarımız emo, bazılarımız basket oynar, bazılarımız da basit bir konudan hareketle üç saatlik ve hiçbir şaşırtıcı yönü olmayan bir film çeker. so what?

bu sabah

2009-01-10T21:26:00.003+02:00

ferhat göçer- bu sabah yerini kimler almış / diye düşündüm kalktığımda / hiçbiri beni hiçbiri seni / hiçbiri bizi anlamamış / bu sabah telefonu hiç açmadım / çaldı durdu aldırmadım / hiçbir şey seni / seni düşünmemi / engellemez / ben anladım / bu sabah...

eyco- telefonu açmamışsın iyi güzel de, ya unutamadığın sevgilin arıyorsa? o da seni unutmamışsa, gel tekrar birlikte olalım demek için arıyorsa. insan bi bakmaz mı en azından kim arıyor diye? sen hiç aldırmıyorsun. ama yook, senin niyetin sevgilinle tekrar bir araya gelmek değil ferhat. senin aklın fikrin şarkıda türküde. hadi diyelim sevgilinin aramayacağını biliyorsun, eminsin. e hiç mi acil bir durum olmaz ferhat. dünyanın bin bir türlü hali var..

uykusuz her gece

2009-01-06T20:26:00.001+02:00

- allahım ya, keşke uyku ihtiyacımız olmasaydı. uyku diye bişey olmasaydı hiç.
- neden?
- neden olacak eyco, fazladan bir sürü zamanımız olacaktı.
- şimdi yok mu?
- yok tabii, 8 saati uykuya gidiyor, 8 saat de çalışmaya desen, geriye kalıyor 8 saat.
- yanlış. insanlar hiç uyumasaydı çalışma saatlerinin yine 8 saat kalacağını varsıyorsun. tahminim 16 saat falan çalışılırdı. kaldı mı yine sana 8 saat.
- ay evet. haklı olabilirsin.
- üstelik 16 saat çalıştığın için şimdikinden daha fazla yorulunurdu. muhtemelen ev de olmazdı.
- ay evsiz olur mu?
- uyku yoksa eve de gerek yok.
- iyi de yani, evliler mesela, yani bu insanlar nerede çocuk yapacaklar?
- doğru dedin. şimdiki kadar eve gerek olmazdı diyeyim.
- ama belki evlilik diye bir şey de olmazdı. insanlar sürekli çalışmaktan her şeyi unuturdu.
- olmayacak şey değil.
- ay geri alıyorum isteğimi. allahım uyku aynen devam etsin.
- eminim değerlendirmeye alacaktır.

sıradaki

2008-12-15T22:39:00.002+02:00

"kadın koltuğundan kalktı, biricik yavrusunu şefkatle kucakladı, pencereye doğru yürüdü ve onuncu kattan aşağıya bıraktı. sonra tekrar koltuğuna oturdu. sunucunun uyarısını dikkate almış, çocuğunu ekran başından uzaklaştırmıştı. artık gönül rahatlığıyla sıradaki vahşet haberini izleyebilirdi."

ismail yk

2008-11-30T03:17:00.000+02:00

ismail yk: bir fıstık görünce frene basarım, çaktırmadan güzel mi diye bakarım.

mantık arayıcı: arkadaş önce fıstık dedin, sonra güzel mi diye bakarım diyorsun. 1)
fıstıksa zaten güzeldir. 2) güzel olup olmadığını bilmiyorsan niye fıstık diyorsun?

sonuç: çok mantıksız.

deus ex machina: askerlikte ve ismail yk'da mantık aranmaz!

soyut yemek

2008-11-03T23:50:00.000+02:00

böyle diye bir şey var mıdır diye düşündüm geçen. soyut yemek olabilir mi? iki saatlik bir düşünme çalışmasının ardından vardığım sonuç şu oldu: hayır.

soyut resim, deneysel müzik, absürd tiyatro, anti-psikiyatri gibi birçok sanat dalı var. ama soyut yemek yok. moda da bile var böyle uç örnekler. bir modacı mankenlerini çırılçıplak çıkartmıştı sahneye mesela. (filmdi sanırım bu, ama olsun gerçeği de yapılmıştır.) ve böyle çalışmalar aslında çok dandik de olsa, içinde sanat adına pek mühim şeyler taşımasa bile sırf enteresan oldukları için bazı kişiler tarafından ilgi görebiliyor, üzerlerine taşımadıkları anlamlar yüklenebiliyor. oysa yemek böyle değil. yemeği yakıp "deneysel bir çalışma yaptım, özellikle yaktım, insanın bahtsızlığını anlattım" falan diyemiyorsun kimseye. aynı şeyi resimde yapabilirsin mesela. boyaları tuale gelişigüzel saçıp hayatın karmaşasını anlattım bu resmimde diyip yedirebilirsin insanlara. ama yaktığın bir yemeği ne kadar yenilikçi ve çığır açıcı da olsa kimseye yediremezsin. yemezler. yemeğin bir sanat dalı olarak gelişememesinin nedeni de bu sanırım. deneyselliğe çok açık değil ve çirkinliğe hiç yer yok.

futsal

2008-10-22T22:13:00.001+03:00

Eurosport'ta futsal (salon futbolu) karşılaşmaları çıkıyor bu ara. Denk geldikçe seyrediyorum. Kurallar tamamen aynı neredeyse, sadece saha küçük. Tabii saha küçük olduğu için bir takımdaki kişi sayısı da 11'den 5'e indirilmiş. Ayrıca kale de küçük tabii. Karşılaşmalar genelde normal futbola göre bol gollü geçse de, 1-0 gibi skorlara rastlamak da mümkün. Normal futboldan en farklı yanı ise serbest vuruşlarda kurulan barajlar. Baraj bir kişiyle kuruluyor ve barajı kuran kişi sevgilisine evlenme teklif edecek adam gibi tek dizini yere koyup öyle kuruyor barajı. (Sağı solu açık, yol kenarları gibi yerlerde işemek zorunda olan bazı adamlar da bu hareketi yapar. O yüzden ne zaman birine evlenme teklif edecek olsam asla tek dizi yere koyup teklif edemem, çişim geliyor diğer türlü.) Tabii baraj böyle kurulunca barajın yerden yüksekliği düşüyor. Barajın üstünden topu kaleye göndermek daha kolaylaşıyor. Ama diğer yandan adam tek dizi yere koyup diğer ayağı ileri attığı için barajın eni genişliyor. Demek ki futsalda barajın enini genişletmek boyunu uzatmaktan daha önemli. Buradan da futsalda serbest vuruşlarda yerden daha kolay gol atıldığını anlıyoruz. Bunun nedeni de açık aslında. Futbolda barajın üstünden atılan gollerin çoğu, fazla sert olmayan ama kalecinin uzanamayacağı veya baraj nedeniyle göremeyeceği yerlere atılan şutlarla oluyor. Futsalda kale zaten çok küçük olduğu için kalecinin uzanamayacağı yer yok. Kalecinin topu görememe ihtimali de yok, çünkü baraj bir kişi. Rakip anca çok sert ve yerden şutlarla gol atabilir, o halde barajın enini genişletmek gerekiyor diye düşünmüşler. Eni genişletmek için böyle komik bir pozisyona gelmek yerine baraj iki kişiyle de kurulabilirdi tabii. Ama toplam beş kişi var, biri kaleci kaldı dört. İki kişi de baraj kurup pasif vaziyete geçerse geriye sadece iki kişi kalıyor. Rakip ise ilerde dört kişi. Dörde iki sakat olduğu için baraj bir kişiyle kuruluyor olmalı. Futsal seyretmek "Şöyle olsa nasıl olurdu" tarzı bilimkurgu filmlerini seyretmek gibi geldi anasını satiym. Bir şey değişince diğer şeyler nasıl değişiyor, onu görüyorsun.

Optmzsyn

2008-10-16T01:11:00.000+03:00

Bulmaca çözüyorum. sağdan sola 3: "Yer, zaman, malzeme, vs.. gibi kaynakların daha verimli kullanılması için yapılan düzenlemeler". İlk harfi çıkmış: "O".

Evet, optimizasyon...

Optimizasyonun bir özelliği genelde ancak ihtiyaç duyulduğunda; yani yer, zaman, malzeme gibi kaynaklarda sıkıntıya düşülmeye başlandığında yapılması. İstisnalar var tabii, ama genel yaklaşım bu. Yumurtanın kapıya dayanmasıyla start alıyor optimizasyon. Fakat bu da anlaşılabilir bir durum. İhtiyaç olmadan, herhangi bir kaynak sıkıntısı yokken de optimizasyon yapılabilir tabii. Fakat bunun için emek harcamak gerek ve emek de bir kaynak. O halde gerek yokken ve belki de hiç olmayacakken emek harcamak, emeğin optimize bir şekilde kullanımına aykırı. Yani daha ortada fol yok yumurta yokken, fol ve yumurta optimizasyonuna girişmek mantıklı değil. Optimizasyonun ruhuna ters.

peter cech

2008-10-13T22:29:00.000+03:00

geçen eurosport seyrediyorum peter cech'i gördüm. kafasında yine o meşhur kaskı vardı. derken aklıma geldi: neden hiçbir prezervatif markası reklamlarında peter cech'i kullanmaz? sonra ayıpladım kendimi, çok mu zik kafalı oldum diye düşündüm. peter cech'ten daha az olduğum kesin ama yine de düşünüyor insan tabii.

böyle de bi şey varmış

2008-10-10T00:40:00.000+03:00

"hastalık vesaire nedeniyle işe gidilmeyen gün sabah programlarından birine takılı kalıp sonuna kadar hayretler içinde seyreden kişinin, ertesi gün iş yerinde tüm programı saniye saniye anlatıp kafa skmesi" diye bir olgunun varlığına şahit oldum geçen hafta. (slow)

aksakalsız başkan

2008-10-10T00:23:00.001+03:00

dün enteresan bir rüya gördüm. rüyamda cennetin kapısındayım yine. az sonra giriş yapacağız, sıra bekliyoruz. üstümde kefenvari bir elbise. neyse sıra bana geliyor. tam kapıyı açıp cennete adım atacağım, birden aziz yıldırım beliriyor. "çıkar üstündekileri" diyor. yanımdaki refakatçi meleklere "ne oluyoruz, sakata gelmeyelim" tarzı bir bakış atıyorum. melekler kafa sallayıp okey veriyor. üstümdekileri çıkartıyorum. aziz yıldırım fener forması veriyor, giy diyor. zorla giydiriyor. taraftar kartı almayı da unutma diye tembihliyor. neyse kapıyı açıyorum, devasa bir stad. tam karşıda da devasa bir pankart: "bir gün herkes fenerbahçeli olacak. keh keh". kanter içinde uyanıyorum.

leb...

2008-10-10T00:15:00.000+03:00

bazı şeyler bazı kişiler tarafından yanlış anlaşılabiliyor. "mustafa yağmur var istanbul'da" örneğin. normaldir diyoruz. ama öyle bazı şeyler var ki, birçok kişi hatta hemen hemen herkes tarafından aynı şekilde yanlış anlaşılabiliyor. bunları ilginç bulmaya ve listesini çıkartmaya başladım. örneğin "leb demeden leblebiyi anlamak" deyimi. bu deyimden genelin anladığı şu: birisi daha leb der demez, ultra anlayışlı diğeri adamın leblebi diyeceğini anlıyor. zaten leb ile başlayan ne kadar kelime var ki değil mi? oysa deyimde gayet açık bir şekilde leb bile denilmediği belirtiliyor. yani ultra anlayışlı adamımız karşısındaki adam daha hiçbir şey söylemeden adamın leblebi diyeceğini anlıyor. özetlersek diyalog şu şekilde değil:

- leb-
- leblebi diyeceksin değil mi?

şu şekilde:
- ...
- leblebi diyeceksin değil mi? vazo için de üzülme.

leb demeden leblebiyi kim anlayabilir diye düşününce bunun iki şıkkı olduğu ortaya çıkıyor. a) yukardaki örnekteki gibi bir kahin. b) uzun süre leblebilere bakan müşterisine hitaben konuşan kuruyemişçi.

merdiven(ler)

2008-09-25T20:24:00.001+03:00

bugün asansör bozulunca merdivenlerden çıktım. eve girdiğimde merdiven konusu üzerine düşünmeye başladım haliyle ve "merdiven mi , merdivenler mi?" ikilemine düştüm. merdiven bildiğimiz gibi birkaç basamaktan oluşan şeye deniyor. bir kaç basamak bir araya geldiğinde buna merdiven diyoruz. peki "merdivenler" de ne oluyor öyleyse? normal olarak "merdivenden çıktım" demek gerekir. böyle diyenler de var ama "merdivenlerden çıktım" kullanımı daha yaygın.

apartman merdivenini değil de klasik tahta merdiveni düşündüğümüzde (hani şu kız kaçırmak için kullanılan) ikilem aydınlanıyor gibi. bu merdivene "merdivenler" diyen yoktur herhalde. neden? çünkü bu bir kaç basamaktan oluşan yekpare bir şey. oysa apartman merdivenleri 5-10 basamak sonra bir katın ara noktasına ulaşıp sona eriyor, 180 derecelik bir dönüş alıyorsunuz ve sizi bir sonraki çıkartacak ikinci merdiveni kullanmaya başlıyorsunuz. yani her kat için iki ayrı merdiven var. bu yüzden "merdivenler" kullanımını destekliyorum. tabii, apartmanın merdivenleri dik gidip arada 180 derece dönüş yapılanlardan değil de döner merdivense; hiç bir noktada kesilmiyor, yekpareliğini muhafaza ediyorsa o zaman ne kadar uzun olursa olsun "merdiven" demek gerek. bunlara dikkat etmemiz lazım.

bakkalım öldü ne dinlesem?

2008-09-23T23:25:00.002+03:00

şarkı dinlemek güzel bir şey. her ruh haline uygun şarkı var. sevgiliden ayrılınca dinlenebilecek şarkılar olduğu gibi, sevgilinle gayet mutluyken dinlenebilecek şarkılar da var örneğin. ayrıca içinde bulunulan ruh haliyle paralel şarkılar dinlenebileceği gibi tam tersi şarkılar da dinlenebilir. örneğin sinirliyken sakinleşmek için sakinleştirici şarkılar dinleyebilirsiniz. görüyorum ki bunların listelerini de yapıyorlar; hastayken dinlenecek şarkılar, işten atılınca dinlenecek şarkılar, samimi arkadaş ölünce dinlenecek şarkılar gibi. öyle güzel listeler oluyor ki bazen, insanın durduk yere hastalanası, işten çıkası, arkadaşını öldüresi geliyor.. sırf ağız tadıyla ve her bir notasından zevk alarak dinleyebilmek için o güzel şarkıları. şarkı dinlemenin tek kötü yanı bir şarkıyı dinlerken başka şarkı dinlenememesi, yani "şarkı dinlerken dinlenebilecek şarkılar" diye bir listemizin olamaması. çift işlemcili yapıya geçmek lazım.

tesadüfün böylesi

2008-09-23T21:57:00.000+03:00

bugün hepsi birbirine benzeyen kadınlarla dolu bir iş yerine gittim. muhtelif çap ve ebatta erkekler olmasına rağmen kadınların hepsi sarışın, 1.65 boylarında ve düz saçlıydı. üstelik şirketin yaptığı iş sarışınlık, 1.65 boyluk ve düz saçlılık gerektirmiyordu. ilk bakışta göze çarpabilecek tek farklılıkları yaşları. genci de var, orta yaşlısı da, yaşlısı da. ama hepsi sarışın düz saçlı, hepsi 1.65. genel tavırlarının, bakışlarının falan da birbirlerine benzediğini farkettim sonra.

"kadınlar kendilerine benzeyen kişilerle daha uyumlu çalışıyorlar, benzemeyenler bir müddet sonra işten ayrılıyor" veya "birlikte çalışan kadınlar bir süre sonra kendilerini birbirlerine benzetiyorlar, sarışın olmayanlar saçını boyatıyor mesela" gibi değişik teoriler üzerinde çalışıyordum ki işin aslını çaycıdan öğrendim sonunda: hepsini aynı kişi işe almış.

roman no: 1

2008-09-23T00:54:00.000+03:00

roman yazmaya başlamaya karar verdim. ilk romanımı buradan paylaşmak istiyorum.

not: cd çalarınıza pink martini koyarak okuyunuz. bir de şarap açınız. rahat bir koltuğa oturunuz. üzerinizde hafif bir şeyler olsun. mevsim farketmez. yaz kış okuyabilirsiniz.

enteresan bir başlangıç yapıyorum, biraz sonra okuyacaklarınız hakkında merak duyuyorsunuz. her yeni cümlede merakınızı adım adım arttırıyorum. bir yandan da hikayedeki kişileri yavaş yavaş tanımaya başlıyorsunuz. sizden biri gibi olmaya başlıyorlar. sanırsınız 40 yıldır tanıyorsunuz bu kişileri. buralarda biraz esprili şeyler var, gülüyorsunuz. evet çok komik değil ama biraz daha gülebilirsiniz bence. siz gülerken hikaye giderek gelişiyor. temel meseleyi anladınız gibi ama asıl bilinmezler hala ortada, yani hala merak duyuyorsunuz neler olmuş veya neler olacak diye. zaten daha çok başlardasınız. bir sürü sayfa var okunacak. şarabınız bitmiş olmalı, bir kadeh daha dolduruyorsunuz. biraz sıkıcı bölümler başlıyor burada. ama hikayeyi anlamanız için bunları da okumanız gerekli. olaylar biraz karmaşıklaşıyor evet. başlara dönebilirsiniz. illa ilk okumada anlayacaksınız diye bir şey yok, yazının özelliği bu zaten, başa dönebilirsiniz. bu noktada uykunuzun geldiğini farkediyorsunuz. şu bölümü de bitirip ondan sonra yatıyorsunuz.

uyandınız.. işiniz varsa işe gidip geldiniz. yoksa kahvaltı falan ettiniz, roman tekrar aklınıza geldi. kitabı tekrar açıyorsunuz. bir gün önce okuduğunuz son bölümü tekrar okuyorsunuz. dün uykulu uykulu bir şey anlamamıştınız. hikayeyi hepten unutmuşsunuz aslında. iyisi mi iki bölüm geriden başlıyorsunuz. hah tamam hatırladınız herşeyi. yeni bir bölüme geldiniz. bu bölümde kahve içebilirsiniz. bu bölümler de sıkıcı. ama can sıkıcı bu sefer. canınızı sıkıyorum yazdıklarımla. hikayedeki ana karakterde kendinizi görüyorsunuz ve kendi gerçekliğinizi. bir tokat gibi vuruyorum yüzünüze kim olduğunuzu. haliyle canınız sıkılıyor, sinirleniyorsunuz. ama bir tarafınız da hak veriyor yazdıklarıma. o yüzden okumaya devam ediyorsunuz. bölümler hızla geçiyor. akıcı bir roman. kah gülüyor, kah şaşırıyor, kah öfkeleniyorsunuz. ama hep merak ediyorsunuz ne olacak diye. son çeyreğe giriliyor. olaylar çözüldü çözülecek. heyecan zirve yaptı. ana karakterin yanındaki diğer karakterlerin de gerçek yüzlerini göstermeye başlıyorum. kötü sandığınız kişilerin aslında iyi olduğunu, iyi sandığınız bazı karakterlerin de aslında kötü olduklarını anlıyorsunuz. beyniniz iyice ambale oluyor. kim gerçek kötü kim iyi her şey birbirine giriyor. okuduklarınızla yaşadıklarınız ve çevrenizdekiler arasında bağlantılar kuruyorsunuz. karnınız epey acıktı ama kitabın bitmesine de az kaldı. bir gayret bitireyim diyorsunuz. hikaye çözülme sürecine girdi. artık herşey yavaş yavaş netleşiyor. çözülmedik hiçbir şey kalmadı artık. müthiş bir tatmin duyuyorsunuz. bu noktada biraz da gönlünüzü alıyorum. kendinize benzettiğiniz ana karakterin hataları ve günahlarına rağmen iyi bir insan olduğunu hissettiren şeyler okuyorsunuz. ve işte son sayfaya geldiniz. şimdi de son cümleye. öyle bir cümle ki bu aslında o cümleyi okuyana kadar hiçbir şeyi tam olarak anlamadığınızı anlıyorsunuz. sarsılıyorsunuz. kitabın kapağını kapatıyorsunuz. bir boşluk duygusu, bir yabancılaşma oluyor kısa bir süre. ama içiniz dolu dolu. bir çok duyguyu yaşattım size. arka kapakta resmimi görüyor ve bana teşekkür ediyorsunuz. rica ediyorum. korsana hayır.

şiirselleşme

2008-09-22T01:37:00.000+03:00

"bir doğa olayı ne zaman şiirselleşir" bu soruya cevap aradım dün. yağmur mesela şiirsel bir doğa olayımız. kar keza. bir sürü şiirde kullanılıyor bunlar. ama deprem henüz şiirselleşemedi. şiir derken liseli aşık formatındaki şiirlerden bahsediyorum. örneğin "dışarda yine deprem oluyor / ve ben seni düşünüyorum bir tanem" tarzı şiirler yok mesela. çünkü deprem kötü bir şey, evler yıkılıyor, insanlar ölüyor. ama düşününce yağmur da pek güzel bir şey değil aslında. milletin evini su basıyor, evsiz kalıyorlar. yollar ıslanıyor, trafik kazaları oluyor, insanlar ölüyor. sığınacak yeri olmayanlar üşütüp zatürre falan oluyorlar. ve sen sevgilini özlüyorsun.

kontrol altına alınıp alınamamasıyla, sakınılıp sakınılamamasıyla alakalı bir şey. yağmuru ve karı tehlikeleri olmasına rağmen kontrol altına alabiliyoruz, sakınabiliyor, uzaktan seyredebiliyoruz. depremse çok pis bir şey nar tanem.

güzel gol ne?

2008-09-22T00:14:00.000+03:00

"haftanın güzel golleri" tarzında programlar oluyor, onlara denk geliyorum bazen. bir golün güzel gol olmasını ne belirliyor diye düşünüyor insan tabii. örneğin golün ne kadar mesafeden atıldığı önemli bir etmen. uzaktan atılan goller daha güzel oluyor genelde ama yakından atılan güzel goller de var. neyle atıldığı da önemli. kalçayla atılan bir golün güzel olması neredeyse imkansız tabii ama hem kafayla hem ayakla atılan güzel goller oluyor. şutun şiddeti de önemli, sert bir vuruşla mı yavaş bir vuruşla mı atılmış gol. her ikisinin de güzel örnekleri var. uzaktan füze gibi atılmış bir gol de güzel olabilir veya orta mesafeden yapılmış yavaş ama kaleciyi şaşırtıcı bir plase de. golün oluşumunda kaç kişi rol almış, bu da önemli. yani organize bir gol mü, yoksa bir kişinin çabasıyla atılmış bir gol mü? görüyoruz ki burada da her iki uçta ve güzel olan goller var. 7-8 düzgün pasla atılmış goller de güzel olabiliyor veya messi'nin topu alıp tek başına orta sahadan kaleye kadar gidip gol atması da güzel geliyor. topun kalenin neresine giderek gol olduğu da bir kriter olabilir. örneğin direğe çarpıp kaleye giren goller daha güzel oluyor genelde. ama bunun da istisnası var. böyle direğe çarpıp olan bazı gollerde "adam zar zor attı lan, az daha aut oluyordu" denildiği de olabiliyor.

netice olarak bir çok kriter var ama bir golün güzel olup olmamasını bunların hiçbiri belirleyemiyor. işin en ilginç tarafı ise, futbola biraz ilgi duyan her futbolseverin hangi golün güzel hangisinin sıradan olduğuna bir bakışta karar verebilmesi ve bu konuda nerdeyse genel bir mutabakat olması. güzelliği bilinen ama formüle dökülemeyen bir şey gol.

beyindaş

2008-09-17T01:11:00.000+03:00

bir zeka sorusunun cevabını uğraşıp bulmak insana her zaman tatmin veriyor. soru zor ise çözüldüğünde tatmin daha da artıyor. burada yaşanan tatminin kaynağı, soruyu çözmüş olmanın kişinin egosunu okşaması dışında bir başka şeye de dayanıyor sanırım. soru çözüldüğünde soruyu ilk üretenle, daha doğrusu ilk üreten kişinin beyniyle kurulan iletişim. bu ilk üreten kişinin kim olduğunun bilinmemesi, ölmüş kalmış olması da bu tatmini azaltmıyor, hatta belki de arttırıyor. bir adam 100 yıl önce bir soru üretmiş, siz onu 100 yıl sonra çözüyorsunuz ve böylece 100 yıl önce o adamın beyninden geçenler bir gecikmeli e-posta gibi 100 yıl sonra sizin beyninizin mail box'ına düşüyor. soru çözmenin mutluluk vermesinin bir nedeni de bu gibi duruyor. o yüzden mesela sudoku çözerken aynı zevki almıyor insan, almıyorum. eksik kalıyor zevk. çok zor bir sudoku olsa bile çözüldüğünde verdiği tatmin, ortada beyindaşlık kurulacak bir beyin olmadığı için kısa sürede uçup gidiyor. beyin gibisi var mı anasını satiym?

canın başolsun

2008-09-17T00:37:00.001+03:00

- abi kusura bakma ya, çakmağını kaybettim ben senin.
- başın sağolsun.
- ?

yahut

- geçen sene dedem öldü
- canın sağolsun
- ?!

dünya üzerinde bu diyalogların hiç yaşanmadığını ve yaşanamayacağını ayrımsadım bugün. "başın sağolsun" ile "canın sağolsun" ifadeleri birincil sözlük anlamları esas alındığında birbirlerine ne kadar benzeseler de aslında neredeyse hiç ilgisi olmayan iki farklı ifade. kullanım alanları tamamen zıt. buradan şunu çıkarıyorum: başın sağolsun denilirken asıl kastedilmek istenen "can sağlığı" değil aslında. yani "yakının öldü ama sen sağol" denmiyor burada. öyle olsa canın sağolsun da denilebilirdi, ve bu garip karşılanmazdı. bu yüzden buradaki "baş", yakını ölenin kendi omuzları üzerinde duran başı değil, hiyerarşik düzende kendisinin üzerinde olan kişi anlamında kullanılıyor muhtemelen. başkomutandaki baş gibi mesela. kocan, baban, yerel yöneticin, mülki ve idari amirin, başbakanın, cumhurbaşkanın, kralın kraliçen, padişahın sağolsun deniliyormuş gibi geliyor. dirlik düzenlik gitmesin, başımız, liderimiz sağolsun deniliyor sanki.
(eyco, 17.09.2008 00:37 ~ 00:40)

yeni havlu su çekmez

2008-09-14T23:02:00.000+03:00

bugün berbere gittim. berber saçımı yıkadıktan sonra havluyla kurularken, "kusura bakma abi havlu yeni su çekmeyebilir" dedi. gerçekten de saç tellerim bir garipllik farketmişti. havlu yeni olunca su çekmiyormuş bunu öğrenmiş oldum. halbuki sıfır havlunun havluluk işini daha iyi yapmasını beklersin, ama değilmiş. bir havlu ancak bir iki kere yıkandıktan sonra forma girer güzel su çekermiş. bundan güzel atasözü olur gibime geliyor, hatta hazır: "yeni havlu su çekmez". bildiğim kadarıyla havlulu hiçbir atasözü de yok. 60 yıl yaşayan bir insan ömrünün 15 gününü yüzünü havluya sürerek geçiriyor. böyle önemli bir şey için bir atasözü olmalı. artık sadece kullanmak için uygun durum beklemeye kalıyor iş.

fırat

2008-09-12T21:58:00.001+03:00

fırat'ın bir reklamı var ona denk geliyorum arada. yok lan bizim fırat değil; fırat boru var ya, o fırat. animasyon bir reklam. bir abi de arkadan seslendirme yapmış, şunları söylüyor:

"mutluluğu sadece tüketimde arayanlar, mutluluğu da tükettiğinde çaresiz kalır. ya sadece tüketerek tükeneceğiz ya da üreterek var olacağız. üretim berekettir, zenginliktir." burada bir emekçi teyze giriyor devreye: "demir bağlayom, kalıp çakıyom... her işi yaparım. iş olmazsa aş olmaz!"
tekrar abi alıyor sazı: "bu coğrafyada geleceği biz tasarlarız. üretim bir milletin onurudur, istiklalidir. üretmek mutluluktur. fırat!'"

şu güne kadar seyrettiğim reklamlar içinde en enteresan olanı bu belki. reklam vermenin mantığında üretilen bir ürünün adını duyurmak, böylelikle daha çok kişi tarafından tüketilmesini sağlamak yatıyor. ama fırat bu mantığı yine reklam kanalıyla yerle bir etmiş ve sanırım istemeden de kendilerini baltalamışlar. diyelim bu reklamı çok beğendim ve sağa sola döşetmek üzere fırat boru almak istedim. reklamı iyi özümsemişsem birden kafama dank etmesi ve "ne yapıyorum lan ben? mutluluğu tüketimde arıyorum, mutluluğu da tükettiğimde çaresiz kalacağım" diyip fırat boru almaktan vazgeçerek hemen boru üretimininin inceliklerini öğrenip kendi borumu kendim yapmam gerekiyor. herkes böyle düşünse fırat'ın durumu ne olur peki? satamadıktan sonra üretmek mutluluk verir mi?

fakat sonra bu reklamı, tüketimi ve boruları tekrar gözden geçirince bu reklamı üretenlerin şöyle bir mantık yürütmüş olabileceklerini anladım: "arkadaş biz boru satıyoruz. kimsenin mutlu olmak için boru almadığı da bilinen bir gerçek. tüketim manyaklığı henüz o seviyeye gelmedi. boru dediğin şey ihtiyaçtan mecburen alınıyor, o da bir kere. eve son sistem boru bile alsan kimseye gösterip hava da atamazsın. zaten iyi boru varlığı hiç bilinmeyen borudur. bu yüzden gelin tüketim manyaklığını eleştirip karizma yapalım. ucu bize asla dokunamaz. mecburen alacak insanlar. boru bu."

hela yerleştirmece

2008-09-07T00:43:00.000+03:00

işletmelerin kadın ve erkek tuvaletlerini yerleştirme mantığını düşündüm durdum geçen hafta boyunca. eğer kadın ve erkek tuvaletleri işletmenin tamamen farklı yerlerindeyse bir sorun olmuyor. tuvaletler yanyana fakat tuvaletlere giden yol büyük t harifi gibiyse, yani kadınlar tuvaleti t'nin sol üst noktasında, erkeklerinki de t'nin sağ üst noktasındaysa yine sorun yok. bir süre (t'nin dik çizgisi boyunca) kadın erkek beraber gidiyor; sonra tepe noktada yollar ayrılıyor. erkekler sağa, kadınlar sola dönüp devam ediyorlar. sorun bu iki tuvalete giden yolun aynı hat üzerinde olduğu durumlarda ortaya çıkıyor: önce erkekler tuvaleti mi olmalı, yani kadınlar erkekler tuvaletinin önünden geçip kendi tuvaletlerine mi ulaşmalı; yoksa önce kadınlar tuvaleti mi olmalı? son hafta yaptığım çalışmalarda gördüm ki genel anlayış önce kadınlar tuvaletinin olması. hatta hiç tersi bir durum görmedim. mutlaka önce kadınlar tuvaleti oluyor.

peki neden bu tercih ediliyor? kadınlar tuvaletinin önce olması, önünden geçen erkeklerin tuvaletin lavabolar kısmındaki kadınlara kısa bir süre de olsa bakabilmesine imkan tanıyor. normal olarak birçok kadının bundan rahatsız olması gerekir. kadınsın, tuvalettesin ve kapı arada açılıp kapandıkça elin herifleri seni o mahrem ortamda görüyor. buna kimsenin ses çıkarmamasının, en işkilli kadının bile buna itiraz etmemesinin sebebi diğer çözümün yaratacağı sıkıntının büyüklüğü olabilir ancak. eğer kadınlar tuvaleti sonda olsaydı, bu sefer kadınlar erkekler tuvaletinin önünden geçeceklerdi. allah muhafaza, bir kadın tam erkekler tuvaletinin önünden geçerken tuvaletin dış kapısı açılabilir ve kadın istemeden de olsa içerdeki bir erkeğin cinsel organını falan görebilirdi. çünkü erkekler tuvaletinde bütün erkekler hep daltaşak dolaşıyoruz bildiğiniz gibi. sanırım bu yerleşim mantığının nedeni bu. bir neden daha olabilir diye düşünüyorum, o da buna benzer aslında: erkekler tuvaleti kadınlar tuvaletinden önce olursa kadınların yanlışlıkla erkekler tuvaletine girme ihtimali artar; çünkü insan (özellikle çişi gelmiş insan) bir an önce kendini en yakın tuvalete atmak ister. bir kadın yanlışlıkla erkekler tuvaletine girerse başına ne geleceği bilinemez; bu yüzden kadınlar tuvaleti önce olmalıdır. tabii bu seçim, yanlışlıkla bir erkeğin kadınlar tuvaletine girmesi ihtimalini arttırıyor ama bu durum içerdeki kadınlar tarafından daha kolay savuşturulabilir görülüyor olmalı.

(not: çişiniz geldi di mi?)

duş

2008-09-06T21:10:00.001+03:00

bir futbol maçında bir takımın kalecisine hiç top gelmemişse yani kaleci çok rahat bir maç geçirdiyse, maç sonrası maçı yorumlayan rıdvan dilmen bu durumu şu deyimle anlatıyor: "kaleci duş bile almamıştır belki maçtan sonra". güzel bir deyim gerçekten ama hep bu deyimi kullanması rıdvan'ın duş almaktan pek hazzetmeyen bir kişi olduğu konusunda da biraz ipucu veriyor bana. adam terlemedi diye niye duş almasın rıdvan? bi rahatlamak için yine duş alır. tabii belki rıdvan'ın futbol oynadığı dönemde duşlar günümüzdeki kadar kaliteli değildir, sular soğuk akıyordur, yerler pistir mistir. belki bu yüzden rıdvan duş almayı bir zul olarak görüyor olabilir. ama çocuklara kötü örnek oluyor. su tasarrufunu teşvik için bilinçli olarak da yapıyor olabiir tabii, o zaman saygı duyarım.

prompter şaşkınları

2008-09-06T20:58:00.000+03:00

muzip bir gülümsemeyle "sıradaki haberimiz hindistan'dan" diyerek başladığı haberin ortasında aslında hindistanda fırtına çıktığını ve bu yüzden bir sürü insanın mağdur olduğunu anlayıp baştaki sevinçli halinden utanan ve birden ciddi bir ifade takınmaya çabalayan spikerleri içine düştükleri bu acı durumdan kurtarmak, yani spikerlerin haber duygu senkronizasyonunu tutturamama olasılığını azaltmak için haber merkezlerine bir önerim var. her haberin başında o haberin duygusunu smiley olarak gösterebilirsiniz prompter'da. sevinçli bir haber mi var bas smiley'i :), yok birisi falan mı ölmüş koy üzülen adamı :(. spiker daha en başta anlasın ne tarz bir haber sunacağını, maymun olmasın sonra.

yeme içme

2008-09-03T23:02:00.002+03:00

Yemek yerken konuşulabilecek en sıkıcı konu nedir sorusuna cevabı buldum. Arabalar mı, futbol mu, uzay hızı mı? Hayır, hiçbirisi değil. Bir yemekte konuşulabilecek en sıkıcı konu bizzat "yemek"!. Diyelim çorba içiyorsun, birisi çıkıyor diyor ki: "Bunu bizim orada şöyle yaparlar böyle yaparlar". Öteki hemen ekliyor: "Benim annem içine bilmemne de koyar, mükemmel olur". Haliyle içtiğin çorbaya konsantre olamıyor, bu yüzden almayı beklediğin hazzı alamıyorsun. Sonra adanalar geliyor misal. Ana kuzusu olan bu sefer adanayı Adana'da yiyeceksin, bunlar da bir şey mi diyor. Adana da picoluyor.

Tersi oluyor diyelim, yani bu sefer birisi çıkıp "Aaa süper adanaymış" diyor. Sohbet bu aşamada kalsa iyi tabii ama adam durmuyor, evvelden yediği kötü adanaları anlatmaya başlıyor bu sefer. Ya da "Bir de şurada iyi yaparlar, oranın adanası da mükemmeldir" diyip yine konsantreyi bozuyor. Önündeki adanaya yabancılaşıyorsun. Zevkini alamıyorsun. Bu yüzden yemekte yemek konuşulmaması gerekiyor. Yemek ya açken, ya tokken konuşulmalı, yerken değil. Maç seyrederken gol oldu diyelim, sen sevinçten havalara zıplamışsın, yanındaki adam sana 10 sene önce atılmış bir golü anlatmaya başlıyor, onun gibi.

Bu arada, bazı kebapçıların menülerinde adana yerine "kıyma kebabı" yazıyor. Birisi adananın patentini almış, ondan sanırım. Adana ticaret odasıydı herhalde patenti alan. Bunu bilmezsen ulan ne biçim kebapçı adana bile yok diyebiliyorsun. Oysa var: kıyma kebabı. Ama adı kıyma kebabı olunca karizması da bozuluyor adananın. Basitleşiyor.

hayırdır işallah

2008-09-02T23:31:00.000+03:00

rüyamda cennetteydim dün. stat gibi bir yerdeyiz, her yer tıklım tıkış. bir pankart görüyorum karşı tribünde: "cennet resmi içecek sponsoru coca cola hayırlı günler diler" yazıyor. allah var ramazanlarda iyi çalıştılar, sponsorluğu da kapacaklar tabii, hakları.

allahım bu nasıl şey, hizmet alamıyorum

2008-09-01T21:55:00.001+03:00

Bugün evi iyice temizlemeyim, yarın temizlikçi gelecek çünkü. Acaba Pazartesi günleri mi çağırsam bundan sonra. Pazar günü rahat rahat temizlerim. Haftaiçi zor oluyor. Yürümek yoruyor. İşe yakın bir yere mi taşınsam? Ya da işe daha uzak bir yere. Salak gibi öyle bir yerde ev tutmuşum ki işten çıkıp taksiye binmek mümkün değil. İş ev arası 5 kilometre, taksicileri hiç memnun etmeyen bir mesafe. Mecburen evin aksi istikametinde 2-3 km yürümek zorundayım. "Gece açın isterseniz" desem bozulurlar mı acaba? Ayrıca temizlikten sonra bir de ispanyolca çalışmam lazım. Off... Sadece 2 hafta kaldı kursun başlamasına ve ispanyolcam hala iğrenç. Rezil olacağım kurstakilere muhtemelen. Hocalara da ayıp olacak.

Sigaram bitmek üzere. Bakkaldan sipariş vereyim en iyisi. Ev de makarna doldu. Ne söylesem ki?... Olsun iki paket daha olmasının zararı yok. Makarna bu, bozulmaz bayatlamaz. Bir yoğurt bir de kola söylersem fena bir sipariş olmuyor. "İki paket makarna, bir yoğurt, bir kola. Ha bir de bir paket sigara". Evet fena olmadı. Kola yerine de fanta söyleyim. Dolap kola dolu. Sipariş gelsin şu favorileri de bir düzelteyim. Yarın yemeğe davetliyim, o yüzden iş çıkışı berbere gidilecek. Papaz gibi çıkmayalım berberin karşısına. Yatmadan önce de Kenan'ın son albümü biraz daha dinleyeyim. Aslında epey ezberledim sözleri ama daha eksiğim var. Konsere de bir hafta kaldı. Adamın şarkılarına eşlik etmemek olmaz. İlla ki söyleyecektir yeni albümden. Yeni şarkılarım beğenilmedi mi acaba demesin. Yarın yemek sekizde. Berberden önce biraz atıştırayım köşedeki büfede. Kıtlıktan mı çıkmış demesinler. Hem çok yememem lazım. Yaş oldu 35. Bundan sonra kilo vermek çok zor. Selahattin amca mesela, hatırlıyorum da geçen yıl cenazesinde heba oldu cemaat. Allah rahmet eylesin iyi adamdı hoş adamdı Selahattin amca, lakin hiç kendine dikkat etmez ve hiç kendinden başkasını düşünmezdi. Yüz kilodan fazlaydı herhalde. Milletin omzu koptu be dörtkollunun altında. Benim cenazem öyle olmamalı, kimsenin yüzü asılmamalı. Kuş gibi olmalıyım. Kuş gibi geldi, kuş gibi gitti desinler.

geç buldum ama tez sevindim

2008-08-30T01:05:00.002+03:00

Bulduğunuz bir esprinin, yazdığınız bir hikayenin, kafanızda şekillenen bir senaryonun, kısacası ürettiğiniz bir fikrin sizden daha önce başka birisi tarafından ve hakkını vererek zaten üretildiğini öğrendiğinizde değişik duygular yaşıyorsunuz. Mesela üzülebilirsiniz. Bunu pek açıklamaya gerek yok. "Tüh lan adam benden önce bulmuş, o bulmasaydı ilk ben bulmuş olacaktım" tarzında cümlelerle oluşuyor üzüntü. Enteresan olan böyle bir durumdayken sevinmek. "Ürettiğim fikri benden önce bir başkası da üretmiş. Kıymetli bir fikirmiş ki bugünlere kadar gelmiş. Demek ki ben de kıymetli fikirler üretebiliyorum" şeklinde düşünerek seviniyor insan sanırım. Tabii sevinmenin bazı şartları var:

Fikrinizi sizden önce bulan, hikayenizi sizden önce yazan, ağzınızla çıkardığınız enteresan sesi sizden önce çıkartan insanla aranızda olan "yaş farkı" önemli bir kriter örneğin. Eğer fikrinizin ilk sahibi sizin yaşlarda birisiyse "ondan sonra buldum ama olsun ne güzel" diye düşünmek zor biraz. İlk sahip biraz yaşlı, hatta mümkünse yaşamıyor olmalı. İlk sahibin saygı duyulan, bir yerlere gelmiş bir isim olması da önemli tabii. Kıyıda köşede kalmış pek kimsenin adını sanını bilmediği birisinin bulduğu fikri sonradan bulmak pek de sevindirici değil. Hiç Einstein'ı bilmeden e=mc2'yi bulduysanız buna rahatlıkla sevinebilirsiniz. Ama eğer zaten Einstein seviyesinde ve Einstein ile bilimsel rekabet içinde bulunan birisiyseniz, e=mc2'yi Einstein'dan 1 saniye sonra bile bulmuş olsanız sevinemez, kıskanırsınız, küplere binersiniz belki de. Diyelim fikrin ilk sahibi sizin yaşlarda, sizin eğitim durumunuzda bir çağdaşınız. Çok şeyiniz ortak. Bu durumda da bu adamın sizinle aynı yerde yaşamaması sevinmek için bir kriter olabilir. Fikrin ilk sahibinin kapı komşunuz olması pek hoş bir şey değil. Ama adam Japonya'da yaşayan birisiyse, o fikri Japonya'da siz de kendi memleketinizde bulduysanız, "vay be, elin japonuyla aynı şeyi bulmuşum ne güzel" gibi bir sevinme kapısı bulabilirsiniz. Sonuç olarak, fikri sonradan üreten olmaya sevinebilmek, zaten üretilmiş bir şeyi yeniden bulduğunda bir ego tatmini yaşayabilmek için fikri ilk bulan ile aranızda bir şekilde bir uzaklık olmalı. Doğum tarihi uzaklığı, bilgi birikimi uzaklığı, uzmanlık dalı uzaklığı, tabiiyet uzaklığı olmadı mesafe uzaklığı.

Bir kaşif olsam ve Amerika'yı yeniden keşfetsem bu çok sevinebileceğim bir şey olamaz elbette. Ama Amerika'yı denizden, gemiden, pusuladan, alaboradan, yelkenler fora'dan anlamayan, kaşifliğe ve denizciliğe olabildiğince uzak bir overlokçu olarak keşfetsem haz duyarım. Ana haber bültenlerine bile çıkarım. Tabii önce bir vize almak lazım. Sınırdan geri falan çevirirler problem çıkar.

tanışıklık

2008-08-27T00:30:00.003+03:00

İlk olarak bir dizide tanınıp sevilen ve sadece o dizide seyredilen oyuncuyu daha sonra bir başka filmde birden görünce amcasının oğlunu görmüş gibi oluyor insan. Bunu farkettim geçenlerde. Lost dizisinde Charlie vardı mesela. Bir takım yanlışları vardı ama günahıyla sevabıyla iyi çocuktu, severdim. Geçen bir filmde birden bu çıktı. Omzuna şöyle hafif sertçe vurup, vaaağy Charlie, ne işin var lan burada diyesim, iki lafın belini kırasım geldi.

tübizit

2008-08-24T01:27:00.001+03:00

Lise bahçesinde basket oynadığım zamanlarda rakip takımdan birisi serbest atış yaparken atışı kaçırması için söylediğimiz bir kelime vardı: "tübizit". Atışı yapacak kişiye dikkatle bakar, top elinden çıkmadan önceki en son anda "tübizit" derdik. Büyü gibi bir şey, şimdilerde totem deniliyor galiba buna. Tabii tübizit denilmesine rağmen atışın baskete dönüştüğü de olurdu, ama bunu yanlış zamanda tübizit dememize bağlamış olacağız ki hiç bıkmazdık bu tübizit muhabbetinden.

Televizyondan basket maçı seyrederken tutmadığım takımın yaptığı serbest atışlarda yine söylüyorum bu tübiziti. Tabii yayın ekranlara 4-5 saniye geç geldiği için, tübiziti basketçi atışı yapmadan 4-5 saniye önce söylemek gerekiyor. Bu da zamanlamayı zorlaştıran bir etmen olduğundan olsa gerek, televizyondan seyredilen maçlarda lisedeki kadar etkili olamıyor.

senkronize atlama

2008-08-19T23:00:00.000+03:00

bu yarışmalarda senkronu bozan atlayıcıyı tespit etmekte zorlanıyorum. birisi burguya biraz geç başladı diyelim. acaba gerçekten o mu geç başladı, yoksa diğeri mi aceleci davrandı? tespit etmek çok zor. osuruk gibi bir şey. kimin osurduğunu ancak ikisi kesin olarak bilebiliyor. biz dışardan seyredenler senkronu kimin bozduğundan asla kesin olarak emin olamıyoruz. ancak yarış sonrası birbirlerine bakışlarından falan tespit edilebilir. o da çok zor.

ayrıca diyelim iki sporcu da gayet senkron bir şekilde atladı. acaba gerçekten yapmak istedikleri bu muydu? belki her ikisi de aynı anda aynı hatayı yaptı. sözgelimi dizlerini her ikisi de daha önce antremanlarda yapmaya çalıştıklarından daha geç içlerine çektiler. bu yüzden iki hatadan bir doğru çıktı ve senkron oluştu. yani senkron bilinçli miydi, bilinçsiz miydi, bunu da bilemiyoruz. bütünüyle kuşku verici bir spor.

ve çözüm önerisi: paraya kıyılıp birkaç tramplen takviyesi daha yapılarak, atlayıcı sayısı beşe altıya çıkartılır. böylelikle eğer bir hata varsa kimin hata yaptığı, kimin senkronu bozduğu daha rahat anlaşılır. puanlamada hata yapan kişi sayısı da dikkate alınır. altı kişiden altısı da farklı telden çaldıysa sıfır puan verilir örneğin. altı kişiden sadece biri free takıldıysa dokuz falan verilebilir.

korsanla bilimsel mücadele yöntemleri

2008-08-18T23:03:00.001+03:00

Korsan kaset sorununa kesin çözümü buldum. RSA şifreleme teknolojisi sayesinde korsanın tamamen engellenmesi mümkün. Önce RSA nedir kısaca özetleyeyim.

RSA asimetrik bir şifreleme yöntemidir. Asitmetrik demek bir veriyi şifrelemek ve çözmek için iki ayrı anahtar kullanması demek. Simetrik şifreleme yöntemlerinde tek anahtar bulunur. Örneğin bir veriyi 7 ile çarparak şifreledik diyelim, çözmek için de 7'ye böleriz. Şifrelemek için de, şifreli veriyi açmak için de kullandığımız anahtar aynı. İkisinde de 7. Asimetrik şifrelemede ise şifreleme ayrı bir anahtarla, çözme ayrı bir anahtarla yapılıyor. Bir anahtar çifti sözkonusu. birisine public, diğerine private key deniliyor. Public ile şifrelenen bir veri, ancak ve ancak private key ile; private ile şifrelenen de sadece public ile çözülebiliyor. Asal sayılarla ilgili bir konu. Ve bunu kırabilen yok şu an. Public key adından da anlaşılabileceği gibi umuma açık, herkese rahatlıkla dağıtılabilen bir anahtar. Private key ise sadece sahibi tarafından bilinen anahtar. Bu ne işe yarıyor? Şöyle: haberleşmek isteyen iki ayrı birim olsun, örneğin iki kişi bir chat programı ile sohbet etmek istiyor olsun ve bunu güvenli yapmak istiyorlar diyelim. Güvenli bir sohbetin ilk adımı karşıdaki kişinin gerçekten de bizim konuşmak istediğimiz kişi olduğundan emin olmaktır. RSA bu noktada kullanıyor. Önce bir kereye mahsus olmak üzere her iki kişi de kendilerine birer public-private key çifti üretiyorlar ve public key'lerini birbirleriyle paylaşıyorlar. Bunu elden verebilirler mesela. Disketle falan, önemli değil. Ardından diyelim iki gün sonra sohbet etmek istiyorlar. A B'ye bağlantı kuruyor. B sen gerçekten A mısın diye öğrenmek istiyor. Bunun için kafadan o anda attığı bir kelimeyi, sayıyı, vs.. A'ya gönderip bunu kendi private key'in ile şifreleyip bana geri gönder diyor. A kendine B tarafından gönderilen bu kelimeyi private key'i ile şifreleyip B'ye geri gönderiyor. B daha önce kendisinde kayıtlı bulunan A'nın public key'i ile bu şifreli veriyi açıyor. Açtığında karşısına çıkan şey, ilk gönderdiği random kelime ise konuştuğu kişinin A'nın private key'ini bildiğini, yani gerçekten de A olduğunu kesin olarak anlıyor. Çünkü private key'i sadece anahtar sahibi bilebilir. Aynı şeyi bu sefer A B'ye yapıyor ve birbilerinin kimliklerinden emin oluyorlar. Daha sonra bir taraf bir mesajlaşma anahtarı üretiyor ve bunu yine RSA şifreleme kullanarak paylaşıyorlar. Ve mesajlarını bu mesajlaşma anahtarı ile şifreleyerek birbirlerine gönderiyorlar. Böylelikle tamamen güvenli bir şekilde haberleşiyorlar.

Peki bu yöntem müzik sektörüne nasıl uygulanabilir? Şöyle: Diyelim bir müzik şirketi bir sanatçının albümünü çıkartmak istiyor. Albümü asla piyasaya langadank diye sürmüyor. Albümün kısa tanıtımları falan yapılıyor ve albüme sahip olmak isteyen kişilerin talep etmesi bekleniyor. Diyelim ben albüme sahip olmak istiyorum. Önce bu albümü üreten şirketten bir kereye mahsus bir RSA anahtar çifti satın almam gerekiyor. Bu anahtar çifti sadece bana özgü oluyor. Private key'i sadece bende. (Not: Private key RSA işlemcisi de bulunan bir çip içinde gönderiliyor ve bunu bir sağlık kuruluşunda kulağımıza çaktırıyoruz. Çip aktif edildiğinde kulağa gelen sesi üzerindeki private key ile çözüp iç kulağa, yani asıl kulağa, çözülmüş halini yolluyor). Public key ise herkes tarafından bilinebilir. Yapımcı firmaya parayı gönderiyorum ve firma istediğim albümü benim public key'im ile şifreleyip bana gönderiyor. Bu ne demek? Bu albümün şifresini sadece private key'i bilen çözebilir demek. Private key'i sadece ben bildiğime göre, yani benim kulağımdaki çipte olduğuna göre, albümü sadece ben dinleyebilirim demek. Arkadaşıma versem dinleyemez. Kimseyle paylaşamam. Tabii kulağımdaki çipi söktürtüp arkadaşıma taktırmazsam. Bu da yüksek para cezaları ile engellenebilir. Yahut kulağa sökülmeyecek bir şekilde çakılabilir. Balık oltalarındaki kanca mantığı kullanılabilir. Bu sayede bir albümü kaç kişi dinlemiş falan onun hesabını tutmak da mümkün. Bir sürü faydası var. Konserler işi bozuyor tabii. Konser sırasında birisi klasik yöntemlerle kayıt yapabilir. Bu yüzden konserler iptal ediliyor. Dinlemek isteyen parasını verip efendi efendi taktırtıyor çipini; mp3 oynatıcısından dinliyor kulaklıkla.

sallama bilgi seviciliği

2008-08-18T01:04:00.001+03:00

Diyelim bir uzman çıktı televizyona diyor ki: "Günde en az 7 saat uyumak gerekiyor." Bu lafları duyar duymaz zaplıyoruz tabii. Ama başka bir kanalda kim olduğu bilinmeyen, daha önce hiçbir yerde görmediğimiz bir adam çıkmış diyor ki: "Günde 2 saatten fazla uyumak gereksizdir. Tekniği bilindiğinde 2 saat uyku herkese çok rahat yeter. Üstelik daha sağlıklıdır." Bu cümleyi duyar duymaz millet hemen kilitleniyor kanala tabii. Adam şöyle top sakallı falan bir tipse daha da ilgi çekici oluyor. Sanırım çaresizlikten bu. Doğru bilginin işimize yarama olasılığı 0 ise, yani bu bilgiyi uygulamaya koyamayacağımızı biliyorsak, bu bilgi doğru da olsa bir işe yaramıyor haliyle. Bilgi %100 doğru ama 0 ile çarpınca sonuç 0. Oysa böyle saçma sapan bilgiler küçük bir ihtimalle olsa bile doğru ise işimize çok yarayacak. %1 doğru olsa, %1 başarılı sonuç alma şansı var. O yüzden bunları seyrediyoruz. Aslında "2 saat uyku yeter" diyen adamı görür görmez zaplamamız gerekirken, adamı iki saat dinliyoruz. Bir şey de anlatmıyorlar tabii bu tipler. Bir kitap yazmışlar muhtemelen, onun pazarlamasını yapıyorlar. Haber kanalları da bu adamlara yer ayırıyor, milletin beynini sulandırıyor. Ne için? Kolay yoldan reyting almak için. Dünya çok pis bir yer gerçekten.

yardım sever bir insanım

2008-08-18T00:24:00.001+03:00

Yön tayini yöntemlerine "çanak antenden yön tayini" eklenebilir. Bence oldukça etkili bir yöntem. Örneğin digitürk çanakları güneye bakıyor sanırım. Yönünüzü kaybederseniz iki üç evden birinin balkonunda yahut çatısında görebileceğiniz çanaklara bakın. Digitürk çanağı ise güneyi gösteriyordur.

tektipleşmede özgürsün

2008-08-18T00:10:00.001+03:00

Modern ürünlerin insanı tektipleştirmesi diye bir şey geldi aklıma. Aslında bunun tam tersinin doğru olduğu, ürünler modernleştikçe seçim sayısının arttığı, böylelikle insanların istedikleri seçimleri yapıp özgürleştikleri iddia ediyor. Ama örneğin içecekleri ele alalım. Bir sürü içecek var, türlü türlü kola, türlü türlü meyve suyu, vs.. İyi de bu ürünlere müdahale edebiliyor muyuz? Diğer taraftan öteden beri olan içeceğimiz çayı ele alalım. Kimi açık içer, kimi demli, kimi 5 şeker atar, kimi şekersiz içer, kimi kıtlama içer, sıcak, soğuk, paşa çayı... Onlarca kombinasyon var. Kolada bu kadar çeşitlilik yok. Ya coca cola içeceksin, ya da pepsi. Bunlara müdahale eden, örneğin kolaya şeker atan, açıklaştırmak için suyla karıştırıp içenini görmedim. Tektipleşme de burada zaten, adam istese şeker atabilir, ama atmıyor. Neden? Çünkü tektipleşmiş. Böyle bir şey yapsa mal muamelesi görebilir. Çaya 5 şeker atıp içen adam o koladan ne anlıyor, hiç anlamam. Bu adamın kolaya da 10 şeker atması gerek normalde.

cinius

2008-08-12T22:26:00.000+03:00

bir yayınevi. yazdığınız kitabı para karşılığı basan ve dağıtan bu yayınevinde 4 değişik paket seçeneği var.

1nci paket: premius
en kapsamlı paket buymuş. yazdığınız kitabı ve kaç adet basılmasını istiyorsanız buna karşılık gelen parayı gönderdikten sonra profesyonel editörlerden oluşmuş bir ekip kitabınızı titizlikle gözden geçirip bütün yazım ve gramer hatalarından arındırıyor. kurguda kopukluk yaptıysanız onu da size bildirip tavsiyede bulunuyorlar. sonra özel kapak ve iç sayfa tasarımı yapılıyor. pazarlaması yine profesyonelce yapılıyor, türkiye'nin dört bir yanına dağıtılıyor, tıpkı başka kitaplar gibi sizin kitabınız da kitabevlerinde satışa sunuluyor, reklamları yapılıyor, dergilerde tanıtım yazıları çıkıyor.

2nci paket: maksimus
bu paket kitabım olsun yeter anlayışındaki yazarlar için geliştirilmiş. amacınız yazdığınız kitabı eşe dosta dağıtmaksa bu paketi seçiyorsunuz. premius paketteki editoryal hizmet bu pakette yok. bu yüzden kitapçılara da dağıtılmıyor.

3ncü paket: poetikus
bu paket hakkında ayrıntılı bilgi verilmemiş. ama adından şiir kitabı yazmış şairlere yönelik olduğu anlaşılıyor.

4ncü paket: kurumsal (kurumsalus daha uygun olabilirdi aslında)
bu paket yine adından anlaşılabileceği gibi kurumlara yönelik. kurum içinde kullanılacak kitap ve kitapçıkları bastırmak için tercih ediliyor.

aslında cinius yayınları yazarlar için 5nci bir paket daha üretse eminim epey rağbet görür.

5nci paket: altına imzamı basarimius
bu pakette siz kitap yazmakla uğraşmıyorsunuz. kitabınızın konusu, nasıl işlemek istediğiniz, kullanılacak dil, kaç sayfa olacağı gibi detayları cinius yetkililerine söylüyorsunuz. profesyonel yazım ekibi tam sizin istediğiniz gibi bir kitap yazıyor. size kalan sadece altına atacağınız bir imza. hayırlı uğurlu olsun yeni kitabınız.

diş hekimleriyle çalışılarak üretilen diş macunu

2008-08-12T21:07:00.001+03:00

bir diş macunu reklamında geçiyor bu ifade. reklam, "diş hekimlerinin dişten çok iyi anlayan kişiler olduğu" yargısı üzerine kurulmuş. elbette diş hekimleri dişten anlıyorlar, ama kendisinden çok tedavisinden anlıyorlar. "bir malzeme olarak diş" konusunda ne kadar bilgililer? birisinin böyle bir bilgiye sahip olabilmesi için dişler üzerinde sürekli deneyler yapması gerekmez mi? örneğin dişe tuz ruhunu dökeceksin bakacaksın ne oluyor? eridi mi? demek ki tuz ruhu iyi gelmiyor diyeceksin. koy bakalım bir dişi alkole, bekle 1-2 yıl, bak bakalım ne oldu? sağlamlaştı mı çürüdü mü? sürekli diş incelemen lazım. ezip ufalaman, başka maddelerle karıştırman, ısıtıp soğutman, bir sürü şey yapman lazım. dişi çekip çöpe atıp fatura yazmakla olmaz ki bu işler. çöpe değil mikroskop altına koyman lazım o dişleri bir kere. tabii burada asıl eleştirilmesi gereken diş hekimleri değil, diş hekimlerine gereksiz ve kendi alanları olmayan işlerde anlamlar yükleyen reklam yapımcıları. yoksa amcam da diş hekimi. çok da severim.

sensiz saadet neymiş.

2008-08-09T04:20:00.002+03:00

şarkının sözlerini zipleyelim:

1) "sensiz saadet neymiş, tatmadım bilemem ki"
sensiz hiç mutlu olamadım.

2) "alnımın yazısıydın, ne yapsam silemem ki"
başkasını da sevemem

3) "seni uzaktan sevmek, aşkların en güzeli"
yanında da olamam

4) "alıştım hasretine, gel desen gelemem ki"
bu durumdan da pek şikayetçi değilim aslen.

ziplenmiş haliyle yeniden yazalım:

sensiz hiç mutlu olamadım
başkasını da sevemem
yanında da olamam
bu durumdan da pek şikayetçi değilim aslen.

tekrar bi zipe sokalım:

"mutsuzluğu seviyorum"

şarkıdaki kişi gerçekten çok aşık olmuş. contayı komple yakmış.

"alnımın yazısıydın" kısmı biraz işkillendiriyor fakat. neden "alnımın yazısısın" denilmemiş de geçmiş zaman kipi kullanılmış. "alnımın yazısıydın" demek otomatik olarak "şu anda alnımın yazısı değilsin" anlamına geliyor. buradan da şarkıyı söyleyenin başka denizlere yelken açmış olabileceği anlaşılıyor. evlenmiş olabilir mesela. sevmediği birisiyle evlenmiş muhtemelen. eski aşkına da o yüzden dönemiyor. aslında mutsuzluğu sevmiyor, durumundan şikayetçi, ama mecbur. e boşan kardeşim o zaman, insan hayata bir kere geliyor. iyi de abi çoluk çocuk var nasıl boşanayım? yok lan çocuğun, senaryo benim senaryom ne karışıyorsun? a doğru yok çocuğum, ama eşimi de bırakamam, aşık değilim ama iyi bir insan, üzülmesini istemem. yok lan o da senin boşanmanı bekliyor, o da başkasına aşık aslında, senin ona aşık olmadan evlendiğini, başka birine aşık olduğunu ve unutamadığını anlayamadı mı sanıyorsun, o da mutsuz. vayy... tamam yarın veriyorum dilekçeyi, ama aşık olduğum kadın da evli abi, o iş ne olacak, iki de çocuğu var. tamam lan tamam, hallederiz, onun çocukları ve eşini de sildim. sağol varol, hazır rastlamışken işimden de çok memnun değilim ağbi, bi de şöyle 4-5 kat daha fazla maaşlı, sosyal imkanları olan, anadolu yakasında eve yakın bi iş ayarlasan. arkadaş senin de ne bitmez derdin varmış? ev demişken, şu andaki evim kira, hani diyorum. tamam anasını satiym, başladığımız işi bitirelim, istediğin işte çalışıyorsun, kirada da değilsin, ev kendi evin, bankada da 10 milyon ytl hesap açtım şimdi, artık bişey isteme. 10 miyon mu, allah razı olsun ağbi, allah ne muradın varsa versin. tamamdır, yılışma. ağbi kızma ama son bir istek. allah allah, tamam söyle. ağbi bu aşık olduğum insan öyle çok güzel değildi, burnu biraz yamuktu biliyo musun, gözlerde de hafif şehlalık vardı, sabahtan akşama uyurdu falan. hmpffff, tamam düzeltiriz. ağbi düzeltmekle uğraşmak yerine, diyorum ki komple değiştirelim, ancelina joliyi baz alabilirsin, aynısını yapsan hatta. lan ben senin gelmişini geçmişini, senin aşkını, aşkına inananı, sana vakit harcayanı, it herif, sieeee, yıkıl karşımdan.

orman yangınlarının iyi tarafları

2008-08-06T05:53:00.000+03:00

* öncelikli örnek orman genel müdür yardımcımızdan gelsin: kene kalmaması. (bkz: yangının iyi tarafı kene kalmadı) tabii büyük bi çapta yangın çıkması gerekiyor bunun için. 100-200 futbol sahası kesmez.

* fotoğraflanmaya değer, güzel bir manzara çıkması. özellikle akşamları daha bi güzel oluyor. karanlıklar içinde alevler dansediyor. insanın gitarı kapıp gidesi geliyor.

* daha fazla insanı "ulan bir sürü ağacımız gitti hadi sıfır ağaç dikelim" şeklinde düşüncelere sevkederek doğa bilincinin arttırılmasına katkıda bulunması.

* işyerinde, kahvelerde, misafirliklerde, orda burda konuşacak konu çıkarması. kaç futbol sahası büyüklüğünde olduğunu öğrenmek lazım mesela.

* yanıp tamamen kül olmuş bölgede yeni ağaçlar yetişinceye dek (yani uzunca bir süre), eğer tekrar ağaçlandırma yapılmayacaksa da sonsuza değin bir daha orman yangını çıkmayacağını bilmenin insanlara vereceği iç huzur ve güven duygusu.

* kova, hortum ve yangın söndürme helikopteri gibi söndürme gereçlerine olan ihtiyacın artması neticesinde, bu ürünlerin daha çok alınması ve bu sayede ülke ve dünya ekonomisine yapılan katkı.

* yangının çıktığı bölgede oluşan kabaklaşmanın bu bölgenin google earth'te daha rahat bulunmasını sağlaması.

* orman içlerinde yapılan tecavüz oranının otomatik olarak sıfıra düşmesi.

* görüldüğü gibi saymakla bitmiyor.

* ormanın faydalarını saymaya kalksam bu kadar bulamazdım.

* ama tabii orman olmadan orman yangını da olamayacağı için ormanlar da önemli; ilk şart.

öteki dünyada futbol

2008-07-23T00:22:00.000+03:00

olup olmamasına göre öteki dünyanın kıymetini çok değiştirecektir. öteki dünyada renklerine gönül verdiğimiz takımımızı seyretmeye devam edebilecek miyiz, edemeyecek miyiz? diyelim edeceğiz. ve diyelim galatasaraylıyız. fenerle maçımız var. bir takım arkadaşlar da fenerli. bu maçı kim kazanacak? gs kazansa fb'liler üzülecek, fb kazansa gs'liler. ölümden sonraki hayatta hepimizin mutlu olabilmesi bu açıdan mümkün gözükmüyor. beraberlik zaten iki tarafı da mutlu etmez, daha kötü. sevinebilmek için üzülebiliyor olmak gerekiyor. üzülebilme yetisini kaybetmiş insanlar olarak nasıl sevineceğiz veya bunun bir anlamı olacak mı? diyelim hepimiz cennetspor'u tutuyoruz, cehennemgücü paso yeniliyor, paso galibiz. bir süre sonra sıkmaz mı bu, sonra hepimiz digitürkleri kapattırmaz mıyız?

tabii ölümden sonra futbol mutbol yok arkadaşım da denilebilir. herkesin beyninden köşe gönderi, penaltı, zidane, vs gibi kavramlar birer birer silinebilir. bu da bir çözüm. ama ne derece bir çözüm:

- bugün günlerden neydi kardeş?

- dünya gününe göre çarşamba.

- bizim şey ne yaptı acaba?

- ney ne yaptı?

- ne bileyim, bi şey vardı. bi şeyler yapıyorlardı, biz de bişey ediyorduk. şampiyon kokoreçler elemeleri miydi?

- neler saçmalıyorsun kardeş?

- off neyse... lay lay lomm..

bu soruna bir çözüm buldum galiba. maçlar aynen şimdiki gibi oynanır. bazen fb bazen gs bazen de bjk yener. fakat yenilecek takımın taraftarlarının futbol bilgisi bir sonraki maça kadar tam tersine çevrilerek, galip gelmek için gol yemek gerektiği şeklinde güncellenir. böylelikle maç sonunda galip gelecek takım gol atınca her iki takımın taraftarı da sevinir. tabii oyunun bir noktasında maçın sonunda yenilecek takım öne geçerse, her iki taraf da bir süre üzülecektir. ama 90 dakikanın sonunda herkes mutlu olacağı için, bu kadarcık bir üzüntü hoş karşılanmalı. bu şekilde, hem futbol oyun kurallarından taviz verilmemiş, hem de herkesin mutluluğu gözetilmiş olur.

2008-07-16T21:59:00.000+03:00

everest'in zirvesine çıkmanın alternatif ve kolay yolu. tabii biraz tuzlu olabilir. ama kolay. ve zirve aynı zirve.

zirveye çıkmanın bu iki yolu karşılaştırıldığında, "esas dağcılık, zirveye ulaşmak için verilen mücadeledir. zirvenin kendisi fasa fisodur"gibi bir şeyler söylenebilir. o zaman zirvesi olmayan, sonsuza giden bir dağ düşünelim. hiçbir dağcı bu dağa tırmanır mı? tırmanmaz. demek ki hedef olmadan verilen mücadelenin de bir anlamı yok. hedef de önemli. bu durumda cümleyi şöyle güncelleyebiliriz: "esas dağcılık, zirveye ulaşmak için verilen mücadeledir. zirvenin kendisi de önemlidir, ama ikinci planda kalır."

peki, insanoğlunun aya ayak basmasını ele alalım. neil armstrong aya kanat çırparak gitmedi malum. böyle yapmamış olması, aya gidilmesinin değerini düşürür mü? düşürmez. o zaman helikopterle de olsa bir dağın zirvesine çıkmak önemli bir şeydir kardeşim.

denilebilir ki: "dağcılık, insanın kendi sınırlarını sınamasıdır. bu yüzden araçsız yapılır." iyi de o zaman çırılçıplak çıkman lazım o dağın tepesine. ayakta botlar, sırtta içi alet edevat dolu koca bir çanta. üşümemek için kaban. gözler için gözlük. eller için eldiven. ip, çekiç, cep telefonu, gps cihazı vs.. say say bitmiyor. insanlıktan çıkmışsın, hala kendi sınırımı sınıyorum diyorsun. bu anlamda 100 metrecileri takdir etmek lazım mesela, alet edevat hiç yok. ayıp olmasın diye bir kaç parça kıyafet giyiyorlar. onlar olmasa da yine koşabilirler 100 metreyi, yine sınayabilirler kendi sınırlarını. tabii yol tutuşu daha düşük olan çıplak ayak ve salınım yapan organların hız kesmesi nedeniyle derece 1-2 saniye artabilir.

not: 14 mayıs 2005'te didier delsalle tarafından gerçekleştirilmiş.

http://www.everestnews.com/stories2005/everestcopter05272005.htm

yüzsüz yürek

2008-06-05T01:17:00.000+03:00

şarkıyı

"bazen şeytan diyor ki git yanaş şuna
anlat içinden geçenleri
tut yüreğinden sıkıca ak hayatına
ama nerde bende o yüzsüz yürek
bizde varsa yoksa gururdan yelek"

kısmından dinlemeye başlayınca bunun aşık olduğu kişiye açılamayan bir platoniğin sözleri olduğunu düşünüyoruz. ardından,

"görmezlikten gelince çok üzdün beni
yabancı bir adam hissettim kendimi
sanki o ben değildim seninle ağlayan
seninle sevişip aşka doyan"

kısmına gelince afallıyoruz tabii. adam açılmayı bırak, ağlayıp gülmüş, sevişip doymuş.. peki öyleyse bu nakarattaki platonik duruş nedir? nakarattaki platonik duruşu anladık diyelim, o zaman ağlaşma sevişme nedir?

a) kenan doğulu, terkedildikten sonra travma geçirip hafıza kaybına uğramış bir adamın hikayesini anlatıyor bu şarkıda. ilk kısım travma öncesi, nakarat travma sonrasını anlatıyor.

b) şarkıdaki anlatılan ilişki zaman skalasında şu sırada gelişiyor aslında: 1) nakarattaki platonik dönem, 2) kayıp "gururu yenip birleşme dönemi", 3) "görmezlikten gelince" ile başlayan sonlanış dönemi. 2nci dönem kayıp, onu dinleyici olarak siz tahayyül ediyorsunuz.

c) kenan doğulu, önce nakaratı yazar. nakaratta hiç sevişme olmadığını farkeden doğulu bunun üzerine giriş kısmını yazar ve şarkıya ustaca monte eder.

hayat ne zaman değerlidir

2008-04-23T17:24:00.000+03:00

inekleri kesmenin fasülyeleri yolmaktan kötü olduğunun; bir köpeği öldürmenin vahşet, böcek öldürmenin ise neden sıradan bir eylem kabul edildiğinin nedenini sanırım buldum: ses. öldürülen canlının çıkardığı ses.

eğer öldürülen canlı ses çıkarabilen bir canlı değilse canlı olduğu çok kolay unutulabiliyor. "ses yoksa can ve dolayısıyla can çekişme yoktur" şeklinde bir kabul var. insanoğlu olarak böcekleri bu yüzden rahat öldürebiliyoruz. böcekler ezildiklerinde veya bitkiler yolunduklarında ahh ayyy gibi sesler çıkartabilselerdi, eminim ki fasülyeleri koparmayı, hamamböceklerini ezmeyi vahşet kabul edenler de olacaktı.

mehmet altan

2008-03-19T21:55:00.000+02:00

bugün star gazetesindeki köşesinde çok enteresan bir yazıya imza atmış yazar.

yazının %90'ı aynı gazetede bir önceki gün çıkmış iki farklı yazının alıntılanmasından ibaret. mehmet altan bu yazısıyla alıntılamacı gazetecilik alanında bir dönüm noktası yarattı denilebilir. yazısı şöyle:

"12 eylül ve ak parti

geçen cumadan beri siyaset arenası tek şey konuşuyor: ak parti’nin kapatılma davasını... ‘tek parti zihniyetinin hücuma kalkmasından’ tutun da ‘ergenekon uzantılarının canhıraş hamlelerine’ kadar birçok ihtimal dile getiriliyor.

bir de... bu kadar kısa sürede böyle bir noktaya gelinmesini kolaylaştıran ‘eksiklikleri’ kurcalayanlar var.

bunu sorgulayarak, bir sonraki adımın daha sağlıklı olmasına çalışan bir yaklaşım bu.

* * *

bu yaklaşımın amacı...

akıl tutulmasına uğramadan...

durumu soğukkanlı bir şekilde ameliyat masasına yatırmak.

bu üst düzey beyinsel aranışa örnek birkaç yazıdan iki tanesi de dün bizim gazetede yer alıyordu.

birisi eser karakaş’ın ‘siyasal pozisyon üstünlüğü vermek’ başlıklı yazısı...

diğeri de yargıtay onursal başkanı sami selçuk’un ‘hedefte sapma ve çözüm’ adlı makalesi... üstelik bu iki yazı birbirini tamamlar mahiyetteydi.

* * *

eser karakaş şu soruyu sormaktaydı:

======================================================

(burada eser karakaş'ın bir önceki günkü yazısından alıntı yapılıyor)

======================================================

sami selçuk da ‘bünyeyi zayıflatanın’ 12 eylül darbe rejimi ile topyekün demokratik savaşa girişilmemesine bağlıyordu.

önce kapatma davasının açılmasına vesile olan hukuksal çerçevenin 12 eylül rejiminin yadigarı olduğunu şöyle hatırlatıyordu:

======================================================

(burada sami selçuk'un bir önceki günkü yazısından alıntı yapılıyor)

======================================================

yazının sonunda da sözü 12 eylül rejiminin yasası olan ‘siyasal partiler yasası’ ile bunca yıldır sarmaş dolaş uyumanın faturasına getiriyordu:

======================================================

(burada sami selçuk'un bir önceki günkü yazısından alıntı yapılıyor)

======================================================

ardından uyarılar geliyordu:

======================================================

(burada sami selçuk'un bir önceki günkü yazısından alıntı yapılıyor)

======================================================

sami selçuk çözümü de şöyle gösteriyordu:

======================================================

(burada sami selçuk'un bir önceki günkü yazısından alıntı yapılıyor)

======================================================

yazının tamamı için: http://www.stargazete.com/index.asp?haberid=148121

ben bir gazetede yazar olsam yarın kesin mehmet altan'ın bu yazısını alıntılardım komple. entriyi bir şiirimle bitirmek istiyorum.

"seni düşünmek güzel şey demiş şair

seni düşünmek umutlu şey

dünyanın en güzel sesinden demiş

en güzel şarkıyı dinlemek gibi birşey

fakat artık umut yetmiyor bana

ben artık şarkı dinlemek değil

şarkı söylemek istiyorum

diyerek şiirini sonlandırmış şair."

ikinci el yüzük

2008-01-18T00:26:00.000+02:00

ikinci el tabiri için belki de en uygun şey yüzükken, neredeyse hiç kullanılmaması enteresan olan ifade. oysa örneğin birçok nişan bozuluyor ve birçok yüzük iade ediliyor ilk sahibi tarafından. o yüzükler nereye gidiyor? yeni nişanlıya mesela. ama ikinci el denilmiyor. çünkü tepki çeker.

ikinci el yüzük verilmesinin tepki çekmeyeceği tek duruma, bazı filmlerde ölmüş yakın akrabalardan miras kalmış yüzüğün verilme sahnelerinde rastlıyoruz:

- bu yüzük dedemindi. anneannem öldükten sonra bir gün gelip "bunu kalbini bir ömür boyu paylaşacağın insana ver evladım" demişti, benimle bir ömür kalbini paylaşır mısın?

tabii bu cümleden sonra bir müzik giriyor, sevgililer birbirlerine sarılıyorlar. ama gerçek hayatta şöyle de olabilir tabii:

- bu yüzük dedemindi. anneannem öldükten sonra bir gün yanına gittiğimde cebinden bu yüzüğü çıkartıp titreyen elleriyle bana uzatmış "bunu kalbini bir ömür boyu paylaşacağın insana ver evladım" demişti, benimle bir ömür kalbini paylaşır mısın?
- ay çok şeker. tabii normal bir yüzük de alacaksın değil mi? (burada yüzüğün eski püskülüğünden dem vuruluyor)

kosla tül parlatıcı

2007-11-25T03:14:00.000+02:00

enteresan bir reklamı olan temizlik ürünü. reklamda iki komşu kadın evlerinden çıkarlarken karşılaşıyor. birisi eline şemsiye almış. diğeri soruyor, "hayırdır, hava günlük güneşlik , neden şemsiye aldın ki?". şemsiyeli kadın kendinden emin: "olur mu, hava kapalı. kesin yağmur yağacak". bunun üzerine olayı çözmek için olay mahalline yani şemsiyeli kadının evine hareket ediyorlar. intikal ettiklerinde her şey gün gibi açığa çıkıyor. meğer kadının tülleri kül rengi olmuş, tül kararmışsa hava kapalıdır diye akıl yürütmüş akılsız. kadına kosla ekşın tül parlatıcı kullanması salık verilerek reklam sonlandırılıyor.

iyi de arkadaşım, kosla tül parlatıcıyla parlatılmış tüller hava kapalıyken de parıl parıl parlamayacak mı? bir ürünün reklamında olduğumuza göre, "elbette evet" şeklinde yanıtlayacaksınız. bu durumda bu akıllı kadın "aaa tüllerim parıl parıl parlıyor, o zaman hava günlük güneşlik, iyisi mi tişörtle çıkayım dışarı" diyip mağdur sözgelimi hasta olmayacak mı? olacak. e bu daha kötü değil mi? öyle. böyleyken böyle.

korku dozajının kademe kademe artması

2007-09-27T00:08:00.000+03:00

bütün korku filmlerinin ortak özelliğidir bu. mesela adamın biri bilmeden sahibinden perili bir ev kiralar. ilk gün pek bir şey olmaz. ikinci gün cam pencere kendi kendine açılır, gacırtı gucurtu duyulur, ağaçların daireye yansıyan gölgeleri el kol gibi şekiller sergiler. asıl korku unsurunu (canavar, yaratık, hayalet vs) görmemiz nerden baksan bir 5-6 film günü sürer. bu yaratık milleti böyle kendini ağırdan satar, yavaş yavaş kaynaşır filmlerde.

halbuki gerçekten böyle yaratıklar olsa, muhtemelen ilk günün ilk saatlerinde zart diye dalarlar kurbana. ama o zaman film olmaz tabii. ayrıca, korku dozajının böyle kademe kademe artmasının izleyici üzerinde olumlu bir etkisi de var sanırım. bu sayede izleyiciye "ulan salak, o evde kalınır mı? pencereyi sıkı sıkı kapatmıştın pat diye açıldı, kesin bir sakatlık var. sakatlık yok desek, menteşe gevşemiştir bile desek kış gelince götün donar lan uyurken. ben olsam hemen başka yere taşınırdım" tarzında yorumlar yapma ve böylelikle kendisini baştaki işkillendirici uyarıların hiçbirini dikkate almayan kurban karakterinden daha kolay ayırma ve kendisini güvende hissetme şansı verilmiş oluyor. bu iyi niyetli yaklaşımlarından dolayı korku filmi senaristlerini tebrik etmek lazım tek tek.

film

2007-08-18T00:17:00.000+03:00

eskiden film ile kitap arasındaki farklar tartışılırdı. lise münazaralarında mıydı hatırlamıyorum. bu karşılaştırmalarda ortaya sürülen en büyük farklardan birisi kitabın bir noktasındayken daha önceki kısımlara dönülebileceği, oysa bunun film seyrederken mümkün olmadığıydı. bu hangisinin bir avantajı olarak değerlendiriliyordu onu da hatırlamıyorum, ama vardı böyle bir şey. şimdi tabii dvd çıktı, divx çıktı bu fark ortadan kayboldu gitti. filmi anlayamadın mı sar geriye kardeşim.

bundan sonraki aşama olarak film içinde arama teknolojisinin geliştirilmesini öneriyorum. diyelim filmin ortalarında başta görülen bir kişinin adı geçti. ve biz bu ismin sakallı uyuz tipe mi, yoksa adamı muayene eden sakar doktora mı ait olduğunu çıkaramıyoruz. tabii mevcut teknolojiyle geriye dönüp bakabiliriz ama ara ara bulmak da zor. bunun yerine bir kutucuğa bulmak istediğimiz kelimeyi -bu örnekte ismi- yazalım ve şak diye o kelimenin geçtiği sahnelerin bir listesi çıksın. altyazı dosyasından arama yapılabilerek bulunabilir lan bu. hass. neyse, işi büyütelim ve diyebilelim ki: merry ile jonh'un birlikte olduğu ilk sahneyi getir; süleyman bir yerde çok sinirlenmişti, o sahneyi bul; andrey'in silahından şu ana kadar kaç kurşun çıktı; bu kadın adama neden tip tip bakıyor? vs. bunların hepsini bulabilsin bu sistem. yoksa film mi seyrediyorsun bulmaca mı çözüyorsun belli değil.

biyografide kurgu

2007-06-24T23:45:00.000+03:00

history channel'da tolstoy biyografisi seyrediyorsun. adamın biri anlatıyor, "varlıklı bir aileden geliyordu, ama sırf meraktan savaşa katıldı" diyor. sonra savaş ve barışı nasıl yazdığından bahsediyor. arada tolstoy'un resimlerini falan görüyoruz. sonra hizmetkarlarına nasıl babacan davrandığını, hizmetkar milletinin ezilmesine karşı durduğunu söylüyor. sonra kadın düşkünlüğünden bahsediyor. sonra yazarlıktan tiksindiği bir dönem geçirdiğini anlatıyor. sonra kadın düşkünlüğüyle mücadelesini anlatıyor. bundan kurtulmak için evlendiğinden bahsediyor. karısıyla arasında yaş farkı varmış, ama karısının kendisine aşık olduğunu anladığı an evlenme teklif etmiş. ilk 20 yılı çok güzel geçmiş, ama son 20 yıl tam bir bunalımmış. sonra karısıyla ilk evlilik dönemlerine geri dönüyoruz ve tolstoy savaş ve barışı bir daha yazıyor. allah allah! ulan daha en başta yazmamış mıydı savaş ve barışı?! askere gidip savaşıp dönüp yazmamış mıydı? evlilik çok sonra olmamış mıydı? sonra tekrar kadın düşkünlüğü konusuna geri dönülüyor. ulan tolstoy saçı sakalı ağartmıştı biraz önce gösterdiğin resimde. daha ne kadın düşkünlüğü? konular böyle gidip gidip geliyor. arkadaşım history denilen şeyin özü nedir? tarihtir değil mi? bana versene olayları tarih sırasında, ne allak bullak ediyorsun? biraz kültürümüz artsın diye açtık seyredelim dedik, bildiğimizi de unutturdun. ha, kadın düşkünüymüş onu öğrendim bak. arada da bir kaç kitap yazmış.

netice olarak biyografide atlamalı zıplamalı kurgu çok yanlış bir hadisedir.

sağ gösterip sol vuracakmış gibi yapıp sağ vurmak

2007-02-02T00:11:00.001+02:00

Sağ gösterip sağ vurmak ya da kısaca sağ vurmak şeklinde özetlenebilecek vuruş şekli fazla tahmin edilebilir hale gelince sağ gösterip sol vurmak taktiğini geliştiren vurucuların, bu taktiğin de tahmin edilebilir hale gelmesiyle geliştirdikleri taktik. Başa dönüş. Kulağını tersinin tersinden gösterme.

Özellikle sinema, edebiyat alanlarında boy gösteriyor. Diyelim bir filmde yönetmen gözümüze katilin uşak olduğu yönünde birçok ipucu sokuyorsa, ilk etapta şöyle düşünüyoruz: "Sağ gösterip sol vuracak pezevenk, şüpheler çok fazla uşağa çekiliyor, aslında katil uşak değil oğlum". Fakat daha sonra yönetmenin tam olarak biraz önceki şekilde düşünmemizi isteyip istememiş olabileceğine kafa yoruyoruz ve düşüncemiz şu hale evriliyor: "Oğlum düşündüm de katil aslında gerçekten uşak. Yönetmen özellikle şüpheleri uşağın üzerine çekerse katilin uşak olmadığını düşüneceğimizi biliyor, vay ipne".

Fakat anlaşılacağı üzere bokunun çıkarılmasına çok müsait bir denklem bu. Sağ gösterip sol vuracakmış gibi yapıp sağ vuracakken birden sol vurmak gibi. Bir kademe ilerisi ise resmen terbiyesizlik. Örneğin bir futbolcu bu kadar feyk atarsa ya rakibi kafa göz girişir, ya da bir noktadan sonra kontrolünü kaybedip topu kaybeder. Yapmayın. Yolunuz yol değil.

apartman asansörü

2007-01-16T19:43:00.000+02:00

belirli bir sayıdan fazla katı olan apartmanlarda bulunan, insanların efor harcamadan dikey olarak rahatça hareket etmesini sağlayan ulaşım aracı. kimilerinde "insan asansörü" yazılarak yük taşımanın önüne geçilmek istenir.

bunların bir çoğunun zemin katında sadece "yukarı gitmek istiyorum", diğer katlarda da sadece "aşağı inmek istiyorum" düğmesi bulunuyor. zemin katta sadece yukarı düğmesinin bulunması utancından yerin dibine girmek isteyenleri es geçmesi dışında gerçekten iyi düşünülmüş. fakat bir ve üzeri katlarda sadece aşağı düğmesinin bulunması enteresan. "bir insan beşinci kattayken sadece aşağı gitmek isteyebilir" şeklinde düşünülmüş. beşinci katta bulunan bir insanın örneğin dokuzuncu kata gitmek isteyebileceği hiç düşünülmemiş.

diyelim asansör zeminde, siz beşinci kattan çağrı düğmesine bastınız, eğer zeminden binenler dokuzuncu kata bastıysa asansör beşte durmuyor. önce sizin çıkmak istediğiniz dokuzuncu kata çıkıyor, sonra beşe inip duruyor. siz biniyorsunuz, ama bu arada zeminden tekrar bir çağrı yapıldıysa tekrar zemine iniyor. kapı açılıyor, zemindekiler sizin inmenizi bekliyor, siz duruyorsunuz, ben yukarı çıkmak istiyordum da siz çağırınca böyle oldu gibi açıklamalar yapmak zorunda kalıyorsunuz.

bütün bunların neticesinde apartmanlarda komşuluk müessesesinin ölmüş olduğunu anlıyoruz. ya da komşusuna gitmek isteyen insanların, dışardan gelenlere göre daha gayriresmi kıyafetler giydiği (eşofman, atlet, don) bu tür insanların asansör gibi dar bir ortamda tehlike arzedebileceği düşünülerek özellikle yürümeye teşvik edilmiş olabilir tabii. evet evet kesin böyle.

galoşla cebelleşirken cinnet getirmek

2006-11-19T05:36:00.000+02:00

ayağa galoş geçirmeye uğraşmak,
ayağın büyük olması, örneğin 46,
galoşun küçük olması,
galoşun ayağa geçmemesi,
geçtiği sanılanın yırtılması,
tek ayak üstünde uzun süre duramayıp,
göt üstü yere düşmek,
otururken daha rahat galoş geçirileceğini zannetmek,
ama yanılmak,
galoşu icad edenin sülalesine saydırmak,
galoşu ellere geçirip amutta yürümeye çalışmak,
kafa üstü düşmek,
allahtan hastane girişi olması,
hemen ilgili servise kaldırılmak.

savunulan görüşün değerini arttırma yöntemleri

2006-10-14T04:47:00.000+03:00

bir konu hakkındaki kişisel görüşün, o görüşün yalın haliyle aktarıldığından daha fazla kıymetli olabilmesi için yapılan düzenlemelerdir.

örneğin bir televizyon dizisi izlediniz ve çok beğendiniz. bunu "çok güzel bir dizi" şeklinde ifade etmek yerine, "hiç dizi izlemeyen beni bile ekran başına bağlamayı başarmış, müptelası olduğum dizi" şeklinde yaparsanız görüşünüz iki kat değer kazanır, okuyucu üzerinde iki kat güçlü etki bırakır ve okuyucular "lan bu adam bile beğendiyse kesin süperdir, ilk fırsatta ben de izleyeyim" diye düşünürler.

gs'li arda'nın çok iyi bir oyuncu olduğunu ifade etmeye niyetli birisi gs'li ise bu görüşünün değerini arttırmak için epeyce uğraşması, arda'yı yakın takibe alıp enteresan özelliklerini farketmesi, detaylı bir analizle karşımıza çıkması gerekirken; aynı niyetteki bir fb'linin "bir fb'li olarak takdir ettiğim futbolcu" demesi yetmektedir.

bir beğeniyi ifade eden görüşlerde, beğenilenle beğenen arasında ne kadar farklı nokta varsa görüşün değeri o nebze (katmerli) artmaktadır şüphesiz:

"ben mişel, bir antepli protestan maço modern fırın ustası olarak, afyonlu katolik gay taş fırın ustası meslektaşlarıma büyük saygı duyuyor, her afyon ziyaretimde ekmeklerini afiyetlen yiyorum".

öteyandan, görüşün değerini arttırmak için görüş sahibinin önce kendisinin özelliklerinden, geçmişinden, fikir dünyasındaki evrelerden saatlerce bahsetmek zorunda kalması; pek tanınmayan, fikirleri bilinmeyen birisi olduğunun ve daha önemlisi bu tanınmamışlığın görüş bildiren kişi tarafından da bilindiği ve bir eksiklik olarak kabul edildiğinin göstergesidir.

bir "bok gibidir", bir "çok severim" diyebilmek için saatlerce uğraş babam uğraş.

duşta

2006-09-23T03:58:00.001+03:00

ben duşta ağladım bir küvet doldu
ben küvete doldum ağlayan duştu
ben bir dolu ağladım küvet daştı
ve ıslandı muşambe

tacikistan (duşanbe) - 2006

bi saniye

2006-09-05T00:36:00.001+03:00

memento'nun yerli versiyonu. senaryo kısaca şöyle:

leonard özel bir şirkette visual basic programcısı olarak çalışmaktadır. aynı şirkette asp programcısı olarak sammy adında bir adam çalışmaktadır. fakat sammy hemen hemen hiç kod yazmamakta, sağdan soldan indirdiği kodları kullanarak sanki tüm bunları kendisi yapmış izlenimi vermektedir; leonard da cin bir adam olduğu için bunu farketmiştir.

birgün karısı leonard'ı ziyaret etmek için işyerine gelir. oturmuş çay içerlerken sammy de yanlarına gelir. leonard sammy'nin dünyalar güzeli karısına iş koymaya çalıştığını farkeder. konuşmanın bir yerinde sammy en son yazdığı programın şahaneliğini vurgulayınca leonard dayanamaz ve "sktir lan, geçen bi sitede gördüm o yazdığın programın aynısını" der. tartışma büyür kavgaya dönüşür. leonard sammy ye bi kafa vurur. sammy gözlerini açtığında kısa süreli hafızasını çoktan yitirmiştir.

sammy hafızayı yitirdiğinden olayları net hatırlayamamaktadır; leonard ve karısı da sammy'nin bu zaafından faydalanırlar. bir buket yaptırıp sammy'yi hasta yatağında ziyarete giderler. leonard, "abi geçmiş olsun, nebiçim kafa koydun öyle, sıkı adammışsın ehhe" gibisinden laflar ederek sammy'nin kafasını karıştırır. bu ziyarete kadar leonardı dava etmeyi düşünen sammy, "günahını almayım garibin, belki de gerçekten ben ona kafa vurmuşumdur, nebiliyim kafam 50 ton şuan" diye düşünür.

fakat sammy'ye oynadıkları bu oyunun cezasını leonard çok acı öder. birgün eve geldiğinde tıkırtılar duyar, banyoya doğru yöneldiğinde maskeli bir adamın kanlar içindeki karısına tecavüz ettiğini görür. tam adama kafa koyacakken oracıkta gizlenmiş başka bi adam leonarda kafa vurur. leonard gözlerini açtığında kısa süreli hafızasını çoktan yitirmiştir. kendisi ve karısı hastaneye kaldırılır.

tedavi bitmiş evlerine dönmüşlerdir. leni'nin bu kısa süreli hafıza kaybı karısını çok üzmekte, ara sıra leni'nin numara yaptığını düşünmektedir. leni durmadan televizyon seyretmektedir (özellikle mahallenin muhtarları gibi diziler ve çeşitli magazin programları hoşuna gitmektedir. bir haberde geçen bir ayrıntı 27 kez tekrarlandığından show haber de favori haber programıdır.)

karısı birgün leni'nin numara yapmadığından emin olmak için bir test yapmaya karar verir. test sonucunda kesin olarak gerçeğe ulaşmak için, eskiden pek renkli olmayan cinsel hayatlarını kullanır. eskiden leni'yle birlikte haftada bir defa beraber olmaktadırlar. karısı allem etse kallem etse leni'yi çarşamba harici bir günde sevişmeye ikna edememiştir. leni'ye "hayatım bugün çarşamba, seks time" der. leni "a öyle mi, sen yat ben geliyorum" der ve gelir. leni kısa süreli hafızasını kaybettiğinden seksin hangi noktasında olduğunu da unutmakta, bu yüzden birleşme saatler sürmektedir. bittiğinde karısı tekrar aynı numarayı yapar, leni tekrar gelir. üç beş derken leni'nin bu tempoya alışık olmayan karısı oracıkta ölüverir.

leonard bu noktadan sonra suçluluk duygusuna kapılır ve iyice amaçsızlaşan hayatına bir amaç arayışına girer. karısına tecavüz eden adamları öldürmek iyi bir amaç olabilir; fakat leni tavuk bile kesemeyecek bir karaktere sahip olduğundan bundan vazgeçer. bir eline karısının eceliyle öldüğünü, diğer eline de sevişmekten ölen kadının sammy'nin karısı olduğunu hatırlatacak bir not yazar. kendisine amaç olarak da yıllardır nefret ettiği sigarayla savaşmak, sigarayı dünya yüzeyinden silmek gibi bir amaç seçer. son. ağustos 2001.

carpe die'm

2006-08-25T23:26:00.000+03:00

salatasını tuzluyordu ki aniden elektrikler kesildi. demek daha dün taşındığı bu evde de elektrikler tıpkı diğer evlerdeki gibi aniden kesiliyordu. pencereyi açıp çevredeki diğer evlerin elektriklerinin de kesildiğini görünce kesintinin kendi evine özgü basit bir sigorta atması hadisesi olmadığını anlayıp eski kiracılardan kalma bir mum bulma umuduyla sağı solu kurcalamaya başladı. elini mutfak çekmecelerinden birinde gezindirirken "hah işte!" dedi, "ne şanslıyım lan".

tüm bu yaşadıkları bir bilgisayar oyununda geçiyor olsaydı şanslı sayılabilirdi gerçekten, fakat herşey tamamen gerçek ve elinde tuttuğu şey mum değil bir tabancaydı. ve tabancaların bir yemek masası aydınlatıcısı olarak kullanılabildiği henüz kayıtlara geçmemişti. "bu ne lan" dedi, "tabancanın mutfak çekmecesinde ne işi var? tabancanın bu evde ne işi var hatta? allahım ben nasıl bir evi tutmuşum?!".

önce tabancayı hemen eski yerine koydu. tabancalarla pek haşır neşir bir insan değildi. fakat gittikçe artan merakına karşı koyamayıp bu sefer daha dikkatli ve yavaş hareketlerle yeniden aldı tabancayı eline. elektrikler hala gelmemişti, ama onun aklında ne elektrik kesintisi ne de acıkan karnı vardı artık. tüm konsantrasyonunu tabancaya vermişti.

bir müddet sonra sağa sola nişan alıp ateş edermiş gibi yapmaya, filmlerden gördüğü değişik hareketleri uygulamaya başladı. neşesine diyecek yoktu. koltukların üstünde zıplıyor, yerlerde sürünüyor, siper alıyor, tutukladığı yastığa haklarını okuyordu. tabancayı kafasına götürüp intihar edermiş gibi yaptığı bir anda aniden bir şimşek çaktı. şimşek tıpkı diğer evlerdeyken çaktığında yaptığı gibi her yeri kısa bir süreliğine aydınlatmıştı. bu kısa süre içerisinde tam karşısında bulunduğu aynada kafasına silah dayamış aksini görünce korktu ve aniden tetiği çekti. kurşun kafasını sıyırmıştı; ama akan kanlardan bunun basit bir sıyrık olmadığı kolayca anlaşılıyordu. "amına koyim " dedi, uzunca bir müddet sessiz kaldıktan sonra ekledi: "çehov".

elektrikler aniden geldi.

aralık 2004. (kelamtıraş'tan)

notlar: ben bu hikayeyi yazdıktan bir buçuk yıl sonra milliyet gazetesinde aşağıdaki haber çıktı:

silahla poz verirken, polis sevgilisini öldürdü

gaziantep emniyet müdürlüğü çevik kuvvet şube müdürlüğü’nde görevli 2 yıllık polis memuru 22 yaşındaki abdullah ata, beylik tabancasıyla poz veren kız arkadaşı 25 yaşındaki gönül a.’nın fotoğrafını çektiği sırada, kazayla silahın ateş alması sonucu başından vurularak yaşamını yitirdi.

olay dün akşam konak mahallesi 36 numaralı sokakta bulunan küpeli apartmanı’nın teras katındaki gönül a.’nın evinde meydana geldi. iddiaya göre, aksaraylı olan ve gaziantep’te görev yapan abdullah ata, burada tanıştığı kız arkadaşı gönül a.’nın evine geldi. iki sevgili bir süre sohbet ettikten sonra, ata beylik tabancasını kız arkadaşına vererek, fotoğraf çekeceğini, poz vermesini istedi. silahı abdullah ata’ya doğrultarak poz veren genç kız, flaş patladığı sırada refleksle tetiğe dokununca, abdullah ata başından vurdu. genç polis memuru olay yerinde yaşamını yitirirken, gönül a. gözaltına alındı. genç kız ifadesinin alınmasının ardından adliyeye sevk edildi.

http://www.milliyet.com.tr/2006/05/30/son/sontur31.asp

adım polat 30 yaşındayım samsunluyum

2006-08-25T23:21:00.000+03:00

1)
- merhaba ben polat. 30 yaşındayım, samsunluyum.
- selam, ben de elif. izmirliyim, esmerim, 1.72 boyundayım.
- merhaba elif, kaç yaşındasın peki?
- 22 yaşındayım. peki sen esmer misin, kumral mı? yoksa sarışın mı?
- kumralım.
- aaa öyle mi? bense esmerim.
- evet söylemiştin.
- doğru ya, en başta söylemiştim.
- izmirde havalar nasılmış?
- sıcakmış oldukça.
- 22 yaşındayım demiştin değil mi?
- evet, 22 yaşındayım.
- izmirlisin, esmersin.
- evet, ve adım elif. 1.72 boyundayım.
- ben de 30 yaşındayım işte, samsunluyum.
- evet ne güzel.
- adım da polat.
- peki polat, benim en çok hangi özelliğim dikkatini çekti?
- açıkçası tek bir özelliğini söylersem diğerlerine haksızlık olur.
- yani?
- izmirli, esmer ve 1.72 boyunda olman bir bütün olarak dikkatimi çekti yani.
- teşekkürler. benimse en çok adının polat olması ilgimi çekti.
- dedemin adı.
- ne bileyim, güzel bir isim polat. mesela abdullah da olabilirdi ismin.
- elif de güzel isim.
- evet, alfabenin ilk harfi. arap alfabesinin yani.
- peki ne kadar esmersin? çok mu, az mı? yani bir arap kadar esmer misin mesela?
- hayır normal bir esmerim.
- ben de normal bir kumralım.
- zaten polat ismine de kumrallık yakışır.
- e yani.
- sarışın bir polat düşünemiyorum mesela.
- ah hah evet.
- samsunun içinden misin?
- evet, merkez.
- demek 30 yaşındasın.
- ya işte, öyle.
- benden tam 8 yaş büyüksün.
- evet, birçok insandan büyüğüm. bazılarından da küçüğüm tabii. mesela dedemden.
- onun adı da polat'dı değil mi? gerçekten güzel isim. "polat dede" kulağa hoş geliyor.
- "elif nene" de keza öyle.
- daha çok gencim ama. senden 8 yaş gencim. 1.72 boyundayım.
- ben de bir elliyim.
- nasıl yani? polat ismine göre oldukça kısaymışsın. genetik mi?
- hayır, genetik değil. bir espri.
- anlamadım. neyse polat sana mutluluklar dilerim. keşke boyunu da söyleseydin en başta.
- anlamanı beklemiyordum zaten. boyum 1.90, samsunluyum. sana da mutluluklar.

2)
- selam, ben elif. izmirli'yim, 22 yaşındayım, 1.72 boyundayım, dandik esprilerden hoşlanmayan bir karakterdeyim.
- merhaba ben abdullah, 80 kiloyum, uzun boyluyum.
- memnun oldum abdullah!
- ben de memnun oldum.
- mutluluklar abdullah!
- öyle olsun bakalım.

3)
- alo. ben arzu, 20 yaşındayım, sarışınım, tenis oynarım.
- merhaba ben polat. samsunlu'yum.
- kaç yaşındasın peki?
- dedemin adı da polat. bana da o yüzden koymuşlar. polat güzel isim değil mi?
- evet tabii. memnun oldum polat.
- ben de.
- mutluluklar polat.
- mutluluklar.

oynadığınız karakterle benzer noktalarınız var mı?

2006-08-25T23:11:00.000+03:00

sinema ve dizi oyuncularına sık sık sorulan sorulardan birisi de budur. aslında tek bir soruyla hem kişinin canlandırdığı karakteri ne kadar anladığını hem de kendisini ne kadar tanıdığını öğrenebilmeye imkan tanıması açısından gayet güzel ama yıllardan beri sürekli sorulduğundan değerini kaybetmiş gözüküyor. genelde geçiştirici cevaplar verilir. ya da çok önemsiz ve sıkıcı detaylardan bahsederler. şunlar da olabilir:

- oynadığınız karakterle benzer noktalarınız var mı?

- elbette, önce insanız.

- oynadığınız karakterle benzeşiyor musunuz?

- mesleklerimiz dışında çok benziyoruz aslında, ahhah ha.

(aktrist burada ben fahişe değilim, ama ruhum fahişe demeye getiriyor)

- oynadığınız karakterle benzer noktalarınız bulunuyor mu?

- sanmıyorum. ben onu canlandırıyorum, o beni öldürüyor.

(iflahım gevriyor, yüreğimi söküyor bu iş manasına. daha fazla para istiyor da olabilir tabii.)

- peki oynadığınız karaktere gelelim, benzer noktalarınız var mı?

- hiç yok.

(her kalıba girerim, şahane bir oyuncuyum mu diyorsun yani?)

- canlandırdığın karakter sana benziyor mu kont?

- hav

(evet)

- oynadığınız karakterde kendinizden bir şeyler buluyor musunuz?

- kendimi oynuyorum ya zaten. as himself olarak yani.

- ay pardon, geçen röportajdan karışmış.

- oynadığınız karakter size benziyor mu?

- ben oynamam, yaşarım.

- diyelim ki ölmüş bir adamı canlandırıyorsunuz.

- ölümü yaşarım.

- sevişme sahnelerinde de gerçekten sevişiyorsunuz o zaman.

- sevişmeyi de yaşarım.

- eşiniz ne diyor bu duruma?

- eşime bunlardan bahsetmiyorum haliyle.

- fakat bu röportaj haftaya yayımlanacak biliyorsunuz.

- bak bu kötü oldu o zaman.

- sanırım bir ayrılık yaşayacaksınız.

- sanırım.

- oynadığınız karakterle kendinizi karşılaştırdınız mı hiç, benziyor musunuz yani?

- profilden evet.

(komiğim)

kulak güzellemeleri

2006-08-25T22:34:00.000+03:00

olmayan bir şey.

şiirlerde, şarkılarda sevgili tarif edilirken gözlerinden dudaklarından, yahut yanaklarından saçlarından, veya kaşlarından alınlarından, olmadı elleriyle ayaklarından, az gelirse kollarıyla bacaklarından, bellerinden göğüslerinden ve hatta sümüklü burunlarından bahsedilir; bunlar türlü türlü şeylere, denize güneşe, aya kaleme, oka yaya ve türlü nebatata, benzetilir de niçin hiç kulaklardan bahsedilmez? kulak çok mu önemsiz bir organımızdır, veya estetik mi bulunmuyor? ya da bu sanatçıların aşklarının kulakları mı yok? var olmasına var da lepiska gibi saçları görünmelerine engel mi oluyor? sanatçılar kulaklara neden kulaklarını kapatıyorlar? netice itibariyle sanat dünyası kulağa tepkili. misal, van gogh.

belki de diğer organlara oranla karmaşık bir geometri içermesi engel oluyordur kulağın bir şeye benzetilebilmesine. benzetilebilen şeyler de estetik değil gerçekten:

"kömür gibi saçları gözlerini kapatıyor
salyangozumsu kulakları salyalarımı akıtıyor"

gerçekten iğrenç.

bu noktada bir çözüm olarak "böl ve benzet" yöntemi kullanılabilir. organ; "kulak memesi", "kulak boşluğu" (kulak deliği), "kulak tüycükleri" (kulak kılı), "kulak kaşığı" (kulak kepçesi) gibi farklı kısımlar şeklinde ele alındığında karmaşık geometrisinden kurtularak türlü şekillerde tarif edilmeye müsait bir hal alacaktır. örneğin:

"kömür gibi saçları gözlerini kapatıyor
minik kulak tüycükleri şeftaliyi andırıyor"

gerçekten mükemmel.

bu yöntem sayılan faydalarının yanında sadece kulağa odaklanmamızı, zengin kulak betimlemeleri yapan eserler üretebilmemizi de sağlıyor. örneğin oynak bir halk ezgisiyle şu dizeleri okuduğumuzu düşünerek bitirelim:

kulağının kaşığı,
sandım tatlı kaşığı
vay ben ona kurban olam ben
o kaşığa heyran olam ben

kulağının boşluğu
o da ayrı hoşluğu
vay görünce bir hoş olam ben
o boşluğa yuva kuram ben

memeler mi?
taş.

(kelamtıraş'tan.)

sinema

2006-07-15T02:20:00.000+03:00

seyirciye onu yanlış fikirlere kanalize edecek ipuçları verip yönlendirerek; masumu suçlu, suçluyu masum; diriyi ölü, ölüyü diri; kadını erkek, erkeği kadın sandıran; sonunda da "ya yok bak aslında olaylar sandığın gibi değildi, başta şu ipuçlarını verdim ama sen anlamadın ki bilader, olaylar esasen şöyle şöyle olmuştu güzelim." diyerek ne kadar da aptal olduğunu düşündürtmeye dayalı sanat dalıdır sinema. seyirci de filmin sonunda kendini ne kadar aptal sanarsa, filmi beğenme derecesi o oranda artan kişi olarak tanımlanabilir.

aptallık mevzusunundan daha önemlisi, sinemanın kandırmaya dayalı bu temelinin seyirciler üzerinde "ne kadar güvenilmez bir dünyada yaşıyorum. kimseye güvenmemek lazım arkadaş. hiçbir şey göründüğü gibi değil." duygusu yarattığı. bu davranışınla insanların ruh sağlığıyla oynadığının, toplumu birbirine güvenmeyen insanlarla doldurduğunun farkında mısın lan sinema!

edebiyat seni de unutmadım tabii. zaten bi sinema bi edebiyat. yediniz bitirdiniz, allak bullak ettiniz lan insanların beynini.

biraz değişmişsin

2006-01-03T22:24:00.000+02:00

uzunca bir süre boyunca birbirini görmeyen kişilerin biraraya geldiklerinde birbirlerine "hiç değişmemişsin" yahut "çok değişmişsin" dedikleri oldukça sık rastlanılan bir durum olmasına karşın, bu kişilerin "biraz değişmişsin" yorumunda bulundukları neredeyse hiç vaki değildir. aynı şey, uzunca süre görüşülmeyen kişinin yeni durumu hakkında bir üçüncü kişiyle dedikodu yapılırken de görülür, "hiç değişmemiş" yahut "çok değişmiş" şeklinde. bahsedilen değişim tip, en, boy gibi kolay ölçülebilir kriterlerle ilgili olabileceği gibi, karakter gibi bir bakışta ölçülemez özellikler hakkında da olabililir (karakter değişimlerinden bilhassa üçüncü kişiyle yapılan değerlendirmelerde bahsedilir).

oysa insanoğlunun ne öyle hızlıca değişen, ne de put gibi sabit duran bir varlık olmadığı düşünülürse bu iki değerlendirmenin de yanlış olduğu, asıl realitenin büyük çoğunlukla "biraz değişmişsin" ifadesinde saklı olduğu görülür. buna rağmen bu realitenin gündeme getirilmemesi "biraz değişmenin" haber değeri taşımamasına yorulabilir. bir başka ve daha önemli bir neden de şu şekilde açıklanabilir:

a) çok değişmişin/çok değişmiş: esasen değiştiği söylenen kişi sadece biraz değişmiştir. önceden de şimdi olduğundan çok farklı bir durumda değildir. esas değişim gözlenende değil, gözleyendedir. gözleyen gözlenende daha önce farkedemediği özelliklerin farkına yeni varmıştır. gözleyen gözleme konusundaki bu eksikliğinin üzerini kapatmak için değişimin gözlenende olduğunu ileri sürer. bu eksikliği kendilerine dert etmeyenler de vardır tabii, onlar "çok değişmiş/çok değişmişsin" yerine "oy ben ne salakmışım, bazı şeyleri yeni farkediyorum" derler.

b) hiç değişmemişsin/hiç değişmemiş: gözleyenin gözlenen üzerindeki algısı o kadar dardır ki, değişimleri farkedebilme ihtimali yoktur. bu durum kişinin genel bir algılama darlığından kaynaklanabileceği gibi, özel olarak gözlediği kişiyle kurduğu iletişimin darlığından da kaynaklanabilir. fakat kısıtlı bir iletişim kurduğu kişi hakkında "hiç değişmemişsin" gibi iddialı bir yorumda bulunması nedeniyle kınanabilir elbette.

bahçede yeşil hıyar

2005-11-10T21:36:00.002+02:00

bir diyarbakır türküsü. celal güzelses söylemiş vakti zamanında. bengi bağlama üçlüsü tarafından da icra edilmişti yakınlarda.

"bahçede yeşil hıyar
boyun boyuma uyar
ben seni gizli sevdim
bilmedim alem duyar

nanay nanay esmer yarim nay nanay
nanay nanay top kaküllüm nay nanay"

bu son "esmer yarim" kısmı olmasa türkünün bizzat yeşil hıyara, yeşil hıyar aşığı birisi tarafından yazıldığı zannedilecekmiş. bu bakımdan esmer yarim kısmı gerçekten iyi düşünülmüş.

türkünün adının bazı kaynaklarda "bahçede yeşil çınar" şeklinde değiştirilmesi ise enteresan. hıyar kelimesinin türkünün yazıldığı zamanlardaki anlamından epey uzaklaşmış olması etken olmuş buna belli ki. ama adam açıkça hıyar demiş kardeşim. hıyarın onun için diğer sebzelerden bir farkı yok. hıyar da gayet masum bir sebze ona göre. sen kötü niyetlisin diye herkesi kötü niyetli mi zannediyorsun? fakat kabul etmek lazım ki komik lan bu türkü. günümüzde sevdiğine söylesen koşarak ve korkarak uzaklaşır muhtemelen. çınar konusunda kırdıysam özür dilerim o yüzden.

ziyaretçi evlilik

2005-10-14T00:08:00.000+03:00

çin'in güneybatısındaki bir bölgede yaşayan moğso(?) halkının uyguladığı evlilik biçimi. anaerkil bir toplum olan mosso(?) halkında kadın beğendiği bir erkeği seçiyor ve gece evine davet ediyormuş. erkeğin gece bittikten sonra sabah kargalar bokunu yemeden pılısını pırtısını toplayıp gitmesi gerekiyormuş tabii. erkekler gece evin arka kapısından giriş yapıyorlarmış eve. kadının odasına da şapkalarını asıyorlarmış ki kimse rahatsız etmesin.

seyrettikleri aşk filmlerindeki ilişkiler hakkında ne düşündüğü sorulan bir mozzo(?) erkeği: "hiç beğenmiyoruz oradaki muhabbeti. moğso daha güzel. erkeklerin sorumluluğu çok az. kadınları sadece geceleri görüyorsun. bundan daha iyi olur mu? ne erkek ne kadın kimse dırdır etmiyor. sabah akşam aynı evde çok kötü. bir de çocuklar katılınca vay babam vay" şeklinde konuşuyor. bir kadın da, "biz birisinden hoşlandık mı şappadanak söyleriz, ne erkeğin ne de kadının ailesi hiç kimseye laf düşmez." diyip kahkahayı patlatıyor.

kaynak: bbc türkçe radyosu/ sizi kim yönetiyor programı.

***

ezginin günlüğü'nün kanto adlı şarkısndaki şu dörtlük bu geleneğin adeta marşı gibi:

ateşe baca lazım

kitaba hoca lazım

bana bir koca lazım

o da bu gece lazım

istemsiz ırkçılık

2005-09-14T21:54:00.000+03:00

bütün ırklara sevgiyle yaklaşan insanların bile içinde bulunabildiği öne sürülen ırkçılık türü. cnn türk'teki amerikan yapımı bir popüler psikoloji programında işlendi bu konu geçen haftalarda. siz her ne kadar ırkçı olmasanız bile, sağdan soldan, gazetelerden televizyonlardan gelen değişik uyaranlar neticesinde içinize bazı ırklara karşı bazı önyargılar işlenebiliyormuş. amerikan polislerinin aslında tamamen masum olan bir zenci vatandaşlarını, elinde silah var sanarak öldürmeleri benzeri, gerçekten de bu fikri destekler nitelikteki bazı örnekler anlatıldı.

ardından bir testten bahsedildi. bu testte çeşitli renklerle çeşitli kelimeleri eşleştirme gibi sorular varmış. ve görülmüş ki, hiç de ırkçı olmayan insanların bir çoğu siyah ile kötü'yü, beyaz ile iyi'yi eşleştirmiş. buradan da siyah ırka karşı istemsiz bir önyargının bulunduğu sonucunu çıkarttılar.

sonra reklamlar başladı. yav ne alakası var dedim. siyahın kötü çağrışımları olmasından siyah insanlara karşı önyargılı olduğumuz sonucu nasıl çıkarılabilir yani. dünyada hiç siyah insan olmasaydı da siyahın "karanlık güçler", "kötü adamlar" gibi çağrışımları olacaktı mutlaka. siyahın bu çağrışımlarının muhtemel nedeni "gece" ve gecenin karanlık olması olsa gerek.

örneğin kırmızı rengin de genel olarak seksilik, erotizm gibi çağrışımları bulunuyor. bu durumdan kızılderilerinin seksi olarak görüldükleri çıkarımı mı yapılacak?

televole hikayeleri

2005-07-24T04:10:00.001+03:00

televole adlı sanat ve kültür programında hikayeler çıkıyordu bir ara. bir tanesi şöyleydi:

"hanzo karakterli bir şirket müdürü bir çalışanının gazıyla bir portresini yaptırmak ister. bir öğrenci ressam kız tutarlar. kız adamın resmini yapar fakat adam resmi hiç beğenmez, "ben bu kadar çirkin miyim" der ve kıza resmi iade eder. para mara da vermez. (vay hanzo) aslında adam gerçekten de o kadar çirkindir. kız realizim akımının kurbanı olmuştur. harcadığı o kadar emeğin heba olmasını bir türlü içine sindiremeyen kız, kafasında bir plan kurar ve geri dönüp adama "o zaman şu kağıda bu resim bana ait değildir yazıp imzalayın" der. adam da imzalar. ağlamaklı olmuş hız hin hin gülümseyip çıkar.

kız bir gün hocasıyla konuşurken yeni bir sergi açılacağını öğrenir ve hocasına, "hocam benim de bir resmim var, sergileyebilir miyiz lütfen" dedikten sonra resmi gösterip yaşadıklarını anlatır. hocası da adama uyuz olduğundan kabul eder.

bu esnada, hanzo patron nedendir bilinmez entel ortamlara girmek ister. gazlayıcı çalışanı da bunun için en güzel başlangıcın resim sergileri olduğunu söyler.

adam tesadüfen kendi resminin sergilendiği sergiye gitmiştir. resmi görünce deli olur. zira kız resmin altına "ben dünyanın en adi insanıyım" gibi birşeyler yazmıştır. adam "çabuk bu resmi kaldırın, be benim resmim ve hakaret var" falan der. herkes adama güler. o esnada kız adamın daha önce imzaladığı "bu resim bana ait değildir" yazan yazıyla birlikte gelir ve "iyi de bu resim size ait değil ki. bakın işte imzanız" diyince tamamen savunmasız kalan adam resmi kaldırtmak için mecburen yüksek bir ücret ödemek zorunda kalır. mutlu son."

iyi de kardeşim, adam "bu resim bana ait değildir" diye resmin üstüne yahut arkasına yazmadı ki. ayrı bir kağıt parçasına yazdı. "bu" ile kastedilen resmin hangi resim olduğu nereden belli. finalde adamın kıza bunları söyleyerek iyi bir ders vereceği umuduyla seyrettim hikayeyi, fakat hüsrana uğradım. son.

orhan boran

2005-07-15T00:53:00.001+03:00

jübile gecesinde istanbul valisi muammer güler "güldürmek için illa belden aşağı espri gerekmediğini göstermiştir, yeni gençler örnek alsın biraz." gibi bir söz sarf etti kendisi için. bu konuşmanın hemen sonrasında orhan boran sözü aldı ve şu fıkra benzeri hikayeyi anlattı:

bir gün kayınvalidesinin evinde otururken bir takım fotoğraflara rastlar. bunlardan bir tanesi kayınbiraderinin plajda çekilmiş bir fotoğrafıdır. fakat nasıl olduysa kayınbiraderi çırılçıplaktır. "yav böyle fotoğraf mı olur, çok ayıp" diyip fotoğrafın belden aşağı kısmını keser ve üst tarafı alır. görme güçlüğü çeken kayınvalidesi "ne o elindeki" diye sorunca "mahdumunuzun fotoğrafı" diye yanıtlar. kayınvalidesi "ver bakayım yavrumu göreyim" diyince vermek istemez nedense ve aklına kayınvalidesinin gözlerinin bozuk olduğu, fotoğrafın alt kısmını verse bile manzarayı anlayamayacağı gelir. bir tane daha var diyip belden aşağı kısmı verir. kayınvalide bir süre fotoğrafa baktıktan sonra, "bak yine kravatı küçük bağlamış, ah yavrum ah" der.

orhan boran bu fıkrayı özellikle anlattı sanırım, belden aşağı espri de yapılır demek istedi muhtemelen. anlattığı fıkra belden aşağının tanımı gibi bir şey.

eşya ilişkileri

2004-11-30T00:34:00.000+02:00

eşyalarla aramızdaki ilişkiyi oluşturan önemli etmenlerden biri de arızalardır. eşyalar çıkardıkları arızalar sayesinde yavaş yavaş bir kişilik kazanmaya başlarlar. eşyayı kullanan kişi bir müddet sonra bu arızanın sebebini ve çözüm yollarını, yani eşyanın huyunu suyunu öğrenmeye başlar. bu durum öyle bir hal alabilir ki, o eşyayı asıl kullanıcısından başka kimse kullanamayabilir mesela. anahtarın ancak kolunu bastırıp kendine doğru iyice çektikten sonra açabildiği bir kapı mesela. böyle bir kapıyı ilk kez açmak isteyen birisi zorlanacak, bu durum kapının gerçek açıcısına garip bir mutluluk bile verebilecektir.

sürekli ilk günkü gibi çalışan eşyalar ise şüphesiz ki takdir edilerek kullanırlar, fakat kendilerini diğer türdeşlerinden ayıran bir özellikleri olmadığı için özel bir kişilik sahibi olamazlar. geçmişte kullanılmış böyle bir eşya hatırlandığında, "beni hiç yarı yolda bırakmadı, çok iyi aletti.", "bilmemkimin hediyesiydi", "şuradan almıştım" gibi somut ifadelerle anılabilirler ancak.

eşyanın kullanılmaya devam edilebilmesi için sizin onun dilinden anlama çabanıza onun da karşılık vermesi gerekir fakat. arıza çıkarttığında allem edilip kullem edilmesine rağmen düzelmiyorsa veya düzgün çalışabilmesi için gereken sihirli şartların neler olduğunu bir türlü bulamıyorsanız o eşyayla olan ilişkinizin son sahnelerini yaşıyorsunuz demektir.

bir insanın bildiğini zannettiği bir şeyi öğrenmesi imkansızdır

2004-11-26T23:05:00.000+02:00

epiktetos'a ait bir söz. bir insan bilmediği bir şeyi bildiğini zannederse onu öğrenmek için çaba harcamayacağından o şeyi öğrenmesi imkansız oluyor gerçekten de. fakat bir insan neyi gerçekten bilip neyi aslında bilmediğini nasıl anlayacak? bu sefer de mesele burada kilitleniyor. bu kiliti açmak için iki çeşit yaklaşım sergilenebilir.

a) aslında hiç bir şeyi doğru bilmiyorum, her şeyi yeni baştan ve daha detaylı öğrenmem gerekiyor hacı.

b) bildiğim şeylerden bir kısmı aslında bildiğim gibi olmayabilir, fakat ben bu bilgimle bunca yıl yaşadım, başıma da terso bir şey gelmedi allaha şükür, o zaman bildiğim şeylerden bazılarını yanlış bildiğimi kabul ediyor, hatasıyla doğrusuyla tüm bilgi dağarcığımı bağrıma basıyorum. (borcum borç yaklaşımı)

a yaklaşımının sonucunda insanın hayatının içinden çıkılmaz bir hal alacağı, örneğin bir ömrün yarısının yumurtayı en doğru şekilde pişirme yönteminin ne olduğunun araştırılması yolunda heba edilebileceği öngörülebilir.

ikinci yaklaşım ise birinciye göre nispeten daha huzurlu bir yaşam vaadediyor; fakat bu sefer de günün birinde ve hiç beklenmedik bir anda çok kötü göt olup huzurun fena halde kaçması ihtimali var.

başka yaklaşımlar da sergilenebilir tabii, fakat bunlar hakkında konuşmaya bile değmeyen sıkıcı yaklaşımlardır.

gol yedikten sonra takımca kucaklaşmak

2004-10-23T03:13:00.000+03:00

gol attıktan sonra birbirine kenetlenen, bu sevinçlerini arkadaşlarıyla kucaklaşarak paylaşan nice futbolcu görmüşüzdür. gol yiyen takımın oyuncuları ise aradaki gol farkının büyüklüğüne göre; şaşkınlık, sinir, hüzün, aptallaşma ve arabeskleşme gibi değişen ruh hallerine bürünür. her yeni golün yenilişinden sonra biraz daha bireyselleşir, takım ruhundan iyice kopar giderler. oysa insanı insan yapan zor günde kenetlenme özelliği değil midir peki? asıl kenetlenmesi gereken, "bir ayağın nesi var 11 ayağın yanında" demesi gereken mağlup takım değil midir? rakip her attığı golde biraz daha kenetlenir, biz her yediğimiz golde biraz daha ayrışırsak bu maçın sonunu nasıl getiririz? kenetlenelim arkadaşlar, gol yediğimizde birlik olalım, sarılalım. ağlamadan ama, başımız dik sarılalım.

yukarıdaki tespit ve yaklaşık olarak nakletmeye çalıştığım tarihi konuşma brezilyalı teknik direktör carlos dilberto teletubbos'a ait. kendisinin hemen hemen hiçbir futbolsever tarafından tanınmamış olması ise, "gol yedikten sonra takımca kucaklaşmak" önerisini uygulamaya koyduğu ilk maçın; oyunculardan birkaçının yedikleri üçüncü golden sonra birbirlerine sarılıp kahkahalar atması, dördüncü golden sonra birbirlerinin sırtına çıkmaya başlamaları ve beşinci golden sonra timsah yürüyüşüne geçmelerinin akabinde taraftarın sahaya inip tüm takımın anasını bellemeye girişmesiyle sonlanıp teletubbosun kısa teknik direktörlük kariyerinin son maçı olmasına bağlanıyor. işte güzel fikirler bilinçsiz uygulayacıları yüzünden nasıl heba olur soruna güzel bir cevap.

keser döner sap döner, gün gelir hesap döner

2004-10-14T23:52:00.000+03:00

atalarımız tek başına "gün gelir hesap döner" demenin muhatap üzerinde yeterli etkiyi bırakamayacağını düşünmüş olacaklar ki, keser ve sap takviyesi yaparak cümleyi kuvvetlendirme cihetine gitmişler. belki de keser ve sap ikilisini bulana kadar başka çalışmaları da olmuştur.

- şu nasıl abi: "topaç döner rulet döner, gün gelir hesap döner".
- rulet ne lan?

- "bir ayran bir tavuk döner, gün gelir hesap döner." bu nasıl?
- puhahaha.. ay gözümden yaş geldi.

- "dünya döner başım döner, gün gelir hesap döner".
- güzelliğin bebeğim bu gece beni sarhoş eder.
- neler diyosun abi sen? iyi misin?
- geçelim.

- peki şu: "hesap dönmez sanılır ama yanlıştır; zira gün gelir hesap döner".
- fesüpenallah. her bulduğun şeyi sormak zorunda olmadığının bilincindesin değil mi? atasözü dediğin biraz kafiyeli olur oğlum.

- "keser döner sap döner gün gelir hesap döner". kafiyeyse kafiye, buyur.
- hayyarabbim. tamam tamam, iyi olmuş. sıradaki söze geçelim.

iki toplu futbol

2004-09-23T23:14:00.000+03:00

iki topla oynanan futbol çeşidi. tufutbol, yahut futtubol isimleri verilebilir. futbolbol ya da. taşaklı futbol da denebilir.

start düdüğü çalındığında bir topu a takımı diğer topu b takımı oyuncuları oyuna sokar. iki orta hakem, 4 yardımcı hakem vardır. yani her yarı sahanın 1 orta 2 yan hakemi var. fakat 4 kale yok, yine 2 kale. diyelim iki topu da a takımı oyuncuları kaptı, atağa başladılar, gole gidiyor şerefsizler. fakat o da ne? topun birini b'liler kaptı. defans da epey boş, ne yapacaklar? ataklarını kesip defansa yardıma mı gidecekler, yoksa yola devam mı? bir top ayaklarında bir top akıllarında kalacak. hadi biz golü atamazsak da diğerleri atarsa diye kendilerini yiyecekler. şüphesiz ki bu tür bunalımları aşmak için türlü yeni sıtratejiler geliştirmeye başlayacaklar. amacı sadece topu rakibe kaptırmamak olan cüsseli futbolcu tiplerinin türeyeceği tahmin edilebilir ilk olarak mesela. bunlar rakipten bir topu saklarken diğer arkadaşları diğer topla gole gitmeye çalışacak. maç başına düşecek gol sayısında da bir artış bekliyorum. hakemlerin düdükleri birbirine karışmasın diye birisinin düdüğü farklı ötecek, bu sayede sahalar audiosal açıdan da renklenecek. işin tek kötü tarafı izleyicilerin dev ekran almak zorunda kalacak olmaları. bu kadar zevkli bir oyun için de paraya kıyılır kardeşim. film falan da seyredersin işte güzel güzel fena mı?

aniden akla gelip can sıkan şeyin unutulması

2004-08-26T00:30:00.002+03:00

bir şey görüp, bir şey duyduktan sonra, yahut durup dururken bir anda akla sıkıntı verme potansiyeli yüksek bir şeyin, sözgelimi yapılması gerekirken eşşeklik edilip yapılmamış bir işin gelmesi, bunun insanın tüm bedenini yoğun bir sıkıntıyla kaplaması ve akabinde başka bir şey görüp, başka bir şey duyarak beynin bu yeni şeye kanalize olması sonrası o sıkıntı verici şeyin aniden unutulup gitmesi hadisesi.

bu durum sonrasında insan enteresan bir duygu pozisyonuna girer. içini kaplayan sıkıntı henüz gitmemiştir, fakat bu sıkıntının neden kaynaklandığı bir türlü akla gelmez. sebepsizce yaşanan sıkıntılanma halinden epeyce farklı bir durumdur bu. çünkü bu sıkıntının sebepsiz olmadığını, az önce aklımıza gelip unuttuğumuz bir şeyden kaynaklandığından eminiz.

bu pozisyona geçmiş birey bir süre sıkıntının kaynağını bulmak için hafızasını zorlayabilir. "ne duymuştum da aklıma gelmişti", "o sırada ne yapıyordum" gibi geriye sarma tekniklerini uygulayabilir mesela. fakat bu teknikler de işe yaramayınca, bir anda "ulan aklıma gelip beni sıkıntıya sokan şeyi tekrar hatırlamak için girdiğim şu sıkıntıya bak. gazla gitsin" denilerek bir sonraki seansa kadar huzura kavuşulunur.

taç olur

2004-08-23T01:03:00.000+03:00

22 ağustos 2004 galatasaray çaykur rizespor maçının yorumcusu rıdvan dilmen'in bu maçta yaptığı tahminlerden biri. topun taca çıkacağı, hızından ve kimsenin olmadığı alakasız bir yere gidişinden belli olmasına rağmen rıdvan kendini tutamadı, usta tahminciliğini konuşturup bu yorumu yaptı. top gerçekten de taca çıktı. insan bu yoruma güldükten sonra düşünüyor, acaba rıdvan neden böyle bir yorum yaptı diye.

kendini "saha içinde olacakları önceden bilebilen yorumcu" olarak tanımladığını düşündüğümüz rıdvan bu maç hiç bir şeyi önceden bilmediği için böyle bir yorum yaptı muhtemelen. üç dört defa "hakan çok boş kaldı, gol mü olacak", "baliç niyeti bozdu, doksana mı takacak", "yok ofsayt, yok ofsayt" gibisinden gol tahmini kokan cümleler kurdu ama bunlar malesef golle sonuçlanmayınca rıdvan mecburen bari taçlara yöneleyim diyip tacı bildi.

geçen hafta da hoydonk'un kullandığı penaltı öncesi, "acaba şorumnu sağa mı zıplayacak sola mı, hoydonk ikidir kalecinin soluna atıyor, bakalım şimdi ne yapacak?" gibi iki ucu açık bir yorum yapmış, hoydonk penaltıyı sola atıp şorumnu da kurtarınca lig tv'ye "rıdvan şorumnu'nun penaltıyı kurtaracağını nasıl bildi?" şeklinde haber olmuştu enteresan bir şekilde. bu hafta da "rıdvan tacı nasıl bildi" haberi yapılacak mı merak ediyorum. daha da önemlisi haftaya neyi bilecek, korneri mi, hakemin doksan dakkayı bitiren düdüğünü mü, autu mu meraktan çıldırıyorum.

acıklı porno

2004-02-18T20:19:00.000+02:00

[dış - sahil - akşam]

robert sahil kenarında bir taşın üstüne oturmuş için için ağlamaktadır. yanına, bir gün önce ortak bir arkadaşlarının doğumgününde çok eğlenceli vakit geçirdiği meri gelir ansızın. meri robert'in ağlamaklı durumunu görünce sorar:

"hayırdır robert, neden ağlıyorsun? neyin var?"

"yok bişey, bilmiyorum.. ben.. ağlamak insana özgüdür" falan gibisinden geveler.

bu cevaptan tatmin olmayan meri üsteleyince, robert ağlama nedenini bütün çıplaklığıyla anlatmaya karar verir ve pantolunu indirir. diğer normal erkeklerin cinsel aletlerinin olduğu yeri meri'ye gösterir. meri gözlerini oğuşturduktan sonra dahi bir şey göremeyince

"hassktir, senin şeyin yok" diyiverir.

pantolununu hızla geri giyen robert, "evet yok, kahretsin ki yok. doğuştan böyle doğmuşum. erkek miyim kadın mıyım? ben neyim? neden ben allahım neden. dün kendimin ne olduğunu, bu dünyaya eziyet çekmek için geldiğim gerçeğini unutup sana aşık oldum. oysa benim buna hakkım yok, hakkım yoooğkk, yoğğk" diyerek hıçkırıklara boğulur.

robert'in bu konuşması meri'yi çok etkilemiştir. robert'i teselli etmeye çalışırken aklına bir fikir gelir: çükmatik.

"bak aklıma ne geldi robert? neden çükmatik kullanmıyorsun? geçmişte bir kadınla beraberdim ve çükmatik sayesinde ultra süper bir sex hayatımız olmuştu. haydi sil gözyaşlarını hemen sana bir çükmatik alıyoruz, ve bana gidiyoruz, ekir kükir"

robert bu muhteşem tanıtımdan sonra çok heycanlanmıştır. bir yandan gözyaşlarını silmeye çalışırken, bir yandan da kendisini kolundan çekiştiren meri'ye ayak uydurmaya çalışmaktadır.

[meri'nin evi - iç - gece]

çükmatikli robert'le meri'yi altalta üstüste bir vaziyette görürüz. robert'in mutlu ama şaşkın bir havası vardır. meri robert'i türlü komutlarla yönlendirmektedir. bu şekilde birkaç pozisyondan sonra o talihsiz an gelir ve birden çükmatik yerinden çıkar. elinde çükmatikle kala kalmış meri robert'in bu halini görünce istemeden bir kahkaha atar. robert'in şaşkınlığı öfkeye dönmüştür. çükmatiği duvara var gücüyle fırlatıp ortamdan koşarak uzaklaşır. kamera yerdeki çükmatiğe yavaş yavaş zum yaparken yazılar geçmeye başlar, fonda robert'in ağlama sesleri duyulur.

son.

koşmak

2003-11-28T00:18:00.000+02:00

çok sevinçli olduğunda koşuyor insan. 100 metre yarışında birinci olan birisi olsa bile mesela, 100 metre boyunca bacakları çatlayıncaya kadar koşmuş birisi bile olsa, yarıştan sonra koşmaya devam ediyor, bu sefer sevindiği için koşuyor. futbolcular gol attıklarında koşuyorlar, 3-4 saniye boyunca dünyadan kopup, evrende başka hiçbir şey yokmuş gibi bakan gözlerle koşuyorlar.

kapalı bir mekandayken sevinçli bir haber alan kişiler ne yapabiliyor peki? zıplıyorlar en fazla. ayakların öyle ya da böyle, bir şekilde, yerden kesilmesi gerekiyor sevinirken. peki diyelim dışarıdayız, şehrin sokaklarında dolaşırken birden çok sevinçli bir haber alıyoruz. en dandik ve hüzünlü kısım burası; çünkü çoğu kişi koşamıyor bu durumda. şehir insanı sevincini bile doğasına uygun şekilde yaşayamıyor. istediğin gibi koşamıyorsun şehirde. diyelim etrafındaki tüm kentdaşlarının "ulan bu adam deli mi" diye düşünmesini göze aldın ve koşmaya başladın, ama karşına kırmızı ışık çıkıyor biraz sonra. yeşili bekliyorsun. tüm heyecan gidiyor, yahut eziliyorsun.

eğer siz de bunlardan şikayetçiyseniz, size koşubandı tavsiye ediyorum. ev içi sevinmeler için birebir. taksit de yapıyorlar, bonusu da var.

tadım yok

2003-09-08T23:55:00.002+03:00

- bir de çekirdek alayım.
- tabii. (horş şorş)
- açık çekirdek olmasın ama. tadım yok mu?
- tadım yok abi.
- hiç mi yok?
- hiç tadım yok abi.
- hayırdır? ekonomik krizden mi?
- yok abi, hep böyle. hiç tadım olmadı ki şimdiye kadar.
- kız meselesi mi?
- nerden bildin be abi? evet, öyle. ömrümü verdim, o hala mal da mülkte.
- gözlerinden belli. leblebisi var mı peki tadımın?
- o da yok abi. açık var. zaten leblebi çerez değildir ki abi.
- olur mu? birayla iyi gidiyor.
- hayırdır abi bir derdin mi var? bira mira?
- öyle.. herkesin bir derdi var. tamam açık olsun. 200 gram.
- leblebilerimiz güzeldir abi. çifte kavrulmuş.
- tadımınkiler kaçta kavrulmuş biliyor musun?
- bilmiyorum abi. dedim ya hiç tadım olmadı burada.
- peki ilerde olacak mı?
- allah bilir abi.
- allah distribütörlüğe mi başlamış, ne diye onu karıştırıyorsun?
- karıştırmıyorum abi. nasıl karıştırayım ki hem. sadece leblebi istedin.
- doğru sen de haklısın.
- leblebiyle lebleyi elbette karıştıracağım abi. tek denemede 200 gramı tutturamayabilirim.
- kaç yıllık leblebicisin?
- leblebici değilim abi, kuruyemişçiyim.
- kaç yıllık kuruyemişçisin peki?
- 40 yıllık kuruyemişçiyim.
- peki böyle muhabbet gördün mü?
- görmedim.
- son
- evet katılıyorum.
- credits.

neden mizah?

2003-03-16T17:47:00.002+02:00

neden saçma olduğu açıklama ihtiyacı hissedilmeyen, sadece saçma olduğuna vurgu yapılan soru. bu sorunun zeki olan her insana saçma geleceği, bu tarz soruları sadece aptal insanların sorabileceği gibi bir genel inanış var. inanç olduğu için de sebep aranmıyor sanırım.

birisine kalkıp "neden türksünüz" gibi bir soru sormak gerçekten de anlamsız, başka seçeneğimiz yoktu çünkü, bir seçim sonucu türk olmadık. oysa insanın doğuştan sahip olmadığı sonradan yaptığı bir tercih neticesinde elde ettiği her şey için sorulabilir bu tarz sorular. soruyu soran kişi sizin neden başka bir şeyi değil de onu tercih ettiğinizi merak ediyor, öğrenmek istiyor. eğer cevaplamak isterseniz cevaplarsınız, istemezseniz cevaplamazsınız. altı üstü bir soru.

bu noktada, "fakat mizah bir seçim değil, doğuştan sahip olunan bir algılayış tarzıdır, o yüzden bu soru hâlâ saçmadır" denilebilir. mizah yeteneğinin doğumla gelen bir bonus olup olmadığını bilmiyorum ama eğer öyle bile olsa, neden mizah sorusu "neden bu özelliğinizi ön plana çıkardınız? neden bunu bir meslek haline getirdiniz?" şeklinde anlaşılıp bu minvalde cevaplar verilebilir.

üstelik cevaplaması da çok kolay. bir edebiyatçıya "neden edebiyat" diye bir soru sorsanız, ona al da at dercesine bir pas vermiş, saatlerce edebiyattan bahsetme imkanı tanımış olursunuz. bir edebiyatçının böyle bir sorudan rahatsız olabileceğini düşünmüyorum. sadece "acaba bu röpörtajı yapmasa mıydım, çok acemiymiş bu çocuk" gibi bir yargıya kapılabilir bazıları.

cem yılmaz meselesinde olaylar şöyle gelişiyor:

cem yılmaz trt'de bir tv programına katılıyor ve kendisine "neden mizah" sorusu soruluyor. cem yılmaz bu noktada kilitleniyor ve hiçbir cevap veremiyor. bunlar cem yılmaz'ın kendi anlattıkları. bundan sonra da, muhtemelen bu duruma düşmesi kendisini çok rahatsız ediyor ve rahatlamak için bu sorunun saçmalığından bahseden bir bölümü ekliyor gösterisine. eminim ki bu olay olmasaydı da, kendisi birisine "neden mizah" diye sorup "salak mısın olm, böyle soru mu olur" cevabını alsaydı mesela, bu sefer kendisine bu cevabı veren adamı taşşakoğlanı yapardı gösterilerinde. adam laf ustası, kendini rahatlatmak için en mantıksız şeyi bile mantıklıymış gibi gösterebilecek kabiliyette.

gösterisinde buna benzer özellikler taşıyan bir bölüm daha vardı. ilkellikle ilgili. ilkel insanın ne derece süper olduğunu anlatıyordu çok güzel bir şekilde. bunu koymasının nedenini de sonradan anladık: meğerse gösterisi hakkında "tek kişi var sahnede, dekor yok, o yok, bu yok. çok ilkel bir gösteri" diyen birisi varmış, ona sinilenmiş muhtemelen.

mesela bir bilimadamısınız ve çok dandik, günümüzde hiçbir işe yaramayacak bir şey buldunuz ve açık sözlü birisi çıktı size "bu çok ilkel" dedi nedenlerini açıkladı. beyninizden vurulmuşa döndünüz. bu noktada, cem yılmaz'ın gösterisinde anlattıklarını tekrar edip ilkelliğin güzelliklerinden dem vurmaya başlamanız sizi daha da kötü durumlara düşürebilir. o yüzden, cem yılmaz'a gülelim, anlattıklarını kullanırken kendi aklımızdan feragat etmeyelim. sevelim sevilelim.

medya arkası

2003-02-09T01:26:00.000+02:00

sık sık erman toroğlu ile şansal büyüka'nın diyalogları gösteriliyor burada. okan bayülgen de yorum yapmaya çabalıyor. bu adamlar zaten komik kardeşim, bu işi de komiklik olsun diye yapıyorlar zaten. şimdi sen medya arkasında cem yılmaz'ın şovunu koysan olur mu mesela? olmaz di mi? bunlar da olmaz işte. bu da şov.

bir de karar anı programının bir bölümünü gösterdi. medya arkaladı. mesela erman toroğlu "peki onun motoru bozuk mu?" diyor, okan da sopasıyla ekrana vurup akışı durduruyor ve şöyle diyor:

- erman diyor ki: "peki onun motoru bozuk mu?", ahaha

bu şekilde sık sık akışı durdurup söylenenleri tekrarlıyor. bu ne be kardeşim? ben zaten duyuyorum erman'ın ne dediğini. hatta kanalın altında altyazı olarak da yazmışlar bunu. bu işi eskiden de kenan evren yapardı: halka seslenirken ismet inönü ile atatürk yazışmalarından alıntılar okur, sonra "yani ismet paşa burada demek istiyor ki:" dedikten sonra biraz önce okuduklarını aynen tekrar ederdi. çok asabımı bozuyorsun okan bey.

hareket yapma kralını görürsün

2002-08-18T01:37:00.000+03:00

bir varmış bir yokmuş. yönetimden memnun, mutlu mesut insanların yaşadığı ülkenin birinde birgün kral aniden ölüvermiş. saray eşrafı ne yapacaklarını şaşırmışlar tabii; zira "kral öldü, alın işte yeni kralınız." diyebilecekleri karizmatiklikte bir kral adayı yokmuş ortalıkta. bu yüzden, kralın ölümünü, onu taparcasına seven bu halktan gizli tutma kararı almışlar.

almışlar ama, her milli eğlencelerinde krallarını tahtında görmeye alışkın bu halkı nasıl kandıracaklarını da kara kara düşünmeye başlamışlar. ordan heyecanlı birisi, "sarayın ahçısı kralımıza çok benziyordu, ona kral kisvesi verelim." diyince, hep bir ağızdan "yapıldı o, yemezler!" sesleri yükselmiş mesela.

ertesi gün yönetimkurulu tekrar toplanmış ve "kralın, rakip bir ülkenin kralının gönderdiği vişne şurubu kisvesi altındaki bir maddeyi içtiğini, bunu içtikten sonra da birden görünmezadam olduğunu söyleyelim" şeklinde bir karara varmış. "görünmez kral ne skimize dermandır?" tarzı karşı çıkışlar da düşünülerek, "onu ancak hareketsiz kalırsanız görebilirsiniz" şerhi eklenmiş açıklamaya.

işte o ülkede kralını görmek isteyip de göremeyen kişilere "hareket yapma kralını görürsün, ayna gibin hem de" denilir olmuş. ufak tartışmalar da yaşanmıyor değilmiş tabii; mesela bir gün vahe kılıçaslan'ın atası gelmiş, put gibi duruyor adam, "hani kral, nerde kral?" diye sorgulamaya başlamış sistemi, "burnun oynadı, kulağın kıpraştı" gibisinden cevaplarla atlatmışlar onu da.

böyle 100-110 yıl idare etmişler, sonra sarhoş vatandaşlardan birisi çıkıp, "ulan kral 160 yaşına geldi hâlâ ölmedi iyi mi?" diyiverince halkın dimağı birden açılıvermiş, krallık tarihe karışmış, kala kala bu seda kalmış kubbede.

doğacak çocuğa isim seçmece

2001-12-02T01:18:00.001+02:00

Ailece -bazen de sülâlece- oynanan bir oyun. Eskiden çocuk dünyaya gözlerini -ve dolayısıyla cinsel organını- açmadan önce cinsiyetini bilebilme imkânı olmadığından, her iki cinsiyet için birer isim belirlenmeye çabalanırdı. Unisex isimlerin çıkış noktası da, cinsiyet gözetmeksizin bi isimde ısrar eden ebeveynlerden kaynaklanmış olabilir.

- Evlâdımızın ismi yaşar olsun, dedemin adıydı.
- Ama bey, ya kız olursa?
- Ben anlamam dedeme söz verdim.

gibi.

Kimileri de "Madem sen diyosun abdurrahman olsun, ben diyorum berkecan olsun, e o zaman abdurrahman berkecan olsun en iyisi, kimse üzülmesin" diyerek çözer problemi. Fakat bu çözüm, ön adının abdurrahman olduğunu yıllarca saklamayı başarmış berkecanlar yaratmaktan başka bi işe yaramaz pek.

Şu günlerde de yeni yeni gelişen bir anlayış, çocuklarına içinde Türkçe karakter geçmeyen isimler koymaya başladı. (Sayıları 287yi buldu şu dakika itibariyle). Gerekçe olarak da "Ya email adresinde problem yaşarsa" kaygısı öne sürülüyor. "İnternete Türkçe harfi sokamadık, o zaman Türkçe harfi götümüze sokalım, içimize atalım, unutalım" anlayışı olarak da algılayabiliriz bunu.

telefon görüşmesi sahnesi

2001-08-29T22:44:00.000+03:00

birçok filmde karşımıza durmadan çıkmasına karşın kimi filmlerde hiç karşılaşmadığımız sahne. (mesela ortaçağ vahşetinin işlendiği filmlerde göremeyiz. buradan da, telefonla görüşmenin insanın vahşi yönlerini törpülediği çıkarımı yapılabilir.)

sözkonusu sahnelerin doğası gereği, bazen hiçbir şey anlatmayan ya da insanı filmden soğutan bir durum oluşabilmektedir. şöyle ki:

telefon görüşmesi çift taraflı yapılan bir eylem, oysa ekranı ortadan ikiye bölüp iki tarafı da gösteren filmleri -ki genelde komedi filmleridir bunlar- saymazsak bir çok filmde sadece bir taraf ekrana yansıtılır ve sesi duyurulur. seyirciye sadece bir tarafın söylediklerini duyururak birşeyler anlatmak haliyle zor oluyor. işin kolayına kaçıldığında da şöyle enteresan sahneler ortaya çıkıyor:

- ...

- neee?? meri con'u aldatıyor mu?

- ...

- hem de albırtla aldatıyor demek?

- ...

- evet, dediğin gibi albırt con'un en yakın arkadaşı.

- ...

- bence de meri tam bir orospu?

sonuç: seyirciyi salak yerine koyan, gerçek hayatta asla karşılaşmayacağımız (eğer konuşan bir papağan değilse) bu tür sahnelerin hâlâ çekiliyor olması toplumumuzun kanayan bir yarasıdır.

hıristiyanlığa geçiş

2001-08-28T01:16:00.001+03:00

- toygarcım yani tiger'cım biliyosun, bizim erkeklerimiz sünnetsiz olur.
- biliyorum.. şahsen görmesem de evet, öyle oluyor.
- bu yüzden sana sünnet derisi takacaklar.
- ahhah.. şaka di mi?.. komik.
- şaka değil hayatım. tam bir hristiyan olman için şart bu.
- ahahah.. peki deriyi nerden bulacaksınız?.. ahhah
- müslüman olan hristiyanlar sünnet derilerini vatikana bağışlarlar biliyosun.
- a.. hah.. bunu bilmiyodum.
- son hristiyanlık görevleri budur şekerim.
- ama çok mantıksız. kurban derisi mi bu?
- hristiyan erkeklerinin müslüman olurken sünnet olmaları ne kadar mantıklıysa bu da o kadar mantıklı.
- ama sünnet olmak sağlıklı bişey.. diskaviri de seyrettim.
- biz diskaviri seyretmeyiz hayatım.. vatikan hiç seyretmez.
- ben kendime deri taktırmam.
- beni sevmiyor musun?
- seviyorum tabi ama, çok farklı bişey bu?
- anladım, beni sevmiyorsun.
- hem taktırdık desek n'olur? kim bilecek?
- ben bileceğim.. ve bu yeterli.
- off peki, kabul ediyorum.

(bir ay sonra)

- alo meraba toygar abi, ben hüseyin.
- merhaba.
- abi doğru mu duyduklarım?
- ne duydun ki?
- el skiyle gerdeğe giriyormuşsun abi.
- ...
- eki eki eki..
(dıt dıt dıt dııııt)

- n'oldu hayatım?
- bişey olmadı canım. yine yanlış numara.

kazın ayağı öyle değil

2001-08-11T21:07:00.000+03:00

zamanın birinde iki adam bi yandan kaz yolup bi yandan konuşuyormuş. bir üçüncü adam da uzakta durmuş, bi yandan bok yiyip bi yandan bunları dinliyormuş. derken, birinci adam ikinciye bişey demiş, ikinci adam "kazın ayağı öyle değil işte" diyince birinciyi bir düşünce almış; göz bebekleri büyümüş hatta.

bu laf bu bok yiyenin çok hoşuna gitmiş, ne zaman birisi "bence şu şöyle" dese hemen "kazın ayağı öyle değil işte" der olmuş. bu sözü söylediği insanların anlamsız bakışları onun o kadar hoşuna gitmiş ki, artık olur olmaz her durumda söylemeye başlamış. bir müddet sonra bu lafın dışındaki bütün laflar dağarcığından birer birer silinmiş. "abi fermuarın açık" deseler, "kazın ayağı öyle değil" diyormuş mesela.

birgün iyi giyimli bir adam aceleyle bi yere koşuştururken bunu görmüş ve "buralarda tuvalet var mı?" demiş. bizimki yine aynı cevabı verince adam çok sinirlenmiş, bi kafa koyup herifi oracıkta öldürmüş.

böylelikle bu laf da dünya yüzeyinden silinmiş. sonra ne olmuş da tekrar canlanmış, orası meçhul.

bir hakemin not defteri

2001-05-20T06:33:00.000+03:00

maruz kaldığı kötü tezahuratlar nedeniyle mesleğine sevgisi kalmamış bir hakem, karısından mesleğini gizlemekte, özel bir şirkette visual basic programcısı olarak çalıştığını söylemektedir.

kadın birgün adamın not defterini bulur ve bulmasıyla birlikte şok olur; zira defterin tüm sayfaları erkek isimleriyle ve yanlarına yazılmış sayılarla doludur. şahit olduğu bu durumu, kocasının gece kabus gördüğünde "ben ibne değilim, ibne değilim.." haykırışlarıyla birleştirerek onun azılı bir ibne olduğuna kanaat getirir ve boşanma davası açar, olaylar değişir..

otobüste bok kokusu

2001-04-09T02:43:00.001+03:00

Genellikle, otobüste seyahat eden yavrucakların altlarına yapmalarıyla start alır.

Yıllar önce yaptığım bir seyahatte bu durum vuku bulmuş, önce otobüsün tüm penceleri açılmış, ardından tüm bebekli yolcuların bebeklerinin popolarını kontrol etmeleri istenmiş, bebeklerin masum olduğunun anlaşılması üzerine tüm yolculara kolonya dökülmüş (bir kaç kere), yolcular arasındaki konuşmalar uğultuya dönüşmüş ve otobüste bir güven bunalımı yumağı oluşmuştu. Ardından kaptan otobüsü tıssslatıp, cart cartlamış ve şu konuşmayı yapmıştı:

"Sayın yolcular; otobüsü kokudan kurtaramıyoruz, bebekler de sıçmamış, belli ki aramızdan biri sıçtı. Osuruktur desen 5 dakkada geçer bilemedin 10. Yarım saattir koku gitmiyor. Sıçmak ayıp değil sayın yolcular. Her şey insanlar için. Hangimiz motoru bozmadık ki, şimdi sıçan arkadaş çıksın lütfen".

Konuşma bittiğinde genç bir abi utana sıkıla kalkıp "ben yaptım" diye mırıldanınca kaptan, tedarik ettiği temiz donu eline verip don değişimine göndermişti abiyi. Kim bilir n'apıyodur şimdi o abi? Seri katil olmamıştır umarım. Herşey insanlar için...